Realizacja prawa do informacji przez pacjenta
Prawo pacjenta do informacji to jedno z najważniejszych praw gwarantowanych w polskim systemie ochrony zdrowia. Zapewnia pacjentowi dostęp do wiedzy o jego stanie zdrowia, diagnozie, proponowanych metodach leczenia, rokowaniach oraz skutkach podejmowanych decyzji medycznych. Jego realizacja ma fundamentalne znaczenie dla świadomego udziału pacjenta w procesie leczenia oraz dla poszanowania jego autonomii.
Podstawy prawne prawa do informacji przez pacjenta
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta pacjent ma prawo do informacji o swoim stanie zdrowia.
Stosownie do art. 9 ust. 2 tej ustawy — pacjent, w tym małoletni, który ukończył lat 16, lub jego przedstawiciel ustawowy mają prawo do uzyskania od osoby wykonującej zawód medyczny przystępnej informacji o stanie zdrowia, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych i leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu, w zakresie udzielanych przez tę osobę świadczeń zdrowotnych oraz zgodnie z posiadanymi przez
Przepisy zobowiązują personel medyczny do przekazywania informacji w sposób przystępny — zrozumiały, rzetelny i zgodny z aktualną wiedzą medyczną.
Zakres prawa do informacji
Każdy pacjent ma prawo do:
- Informacji o stanie zdrowia – diagnoza, wyniki badań, postęp leczenia, rokowania,
- Informacji o proponowanych metodach leczenia – w tym o procedurach medycznych, ich skuteczności, możliwych powikłaniach i skutkach ubocznych,
- Informacji o alternatywnych sposobach terapii,
- Informacji o ryzyku związanym z podjęciem lub odmową leczenia,
- Informacji o skutkach niepodjęcia leczenia,
- Dostępu do dokumentacji medycznej.
Kto udziela informacji pacjentowi?
Obowiązek ten spoczywa przede wszystkim na lekarzu prowadzącym lub udzielającym świadczenia zdrowotnego. Lekarz powinien przekazywać informacje w sposób: zrozumiały, dostosować zakres informacji do wieku, stanu psychicznego i emocjonalnego pacjenta, a także odpowiadać na pytania pacjenta i jego bliskich (za zgodą pacjenta).
Osoby uprawnione do uzyskania informacji
- Pacjent pełnoletni i zdolny do świadomego decydowania — otrzymuje pełną informację i sam decyduje o leczeniu;
- Pacjent niepełnoletni powyżej 16. roku życia — ma prawo do informacji równolegle z jego przedstawicielem ustawowym;
- Przedstawiciel ustawowy pacjenta małoletniego, ubezwłasnowolnionego lub niezdolnego do zrozumienia informacji — otrzymuje pełne informacje w jego imieniu;
- Osoba upoważniona przez pacjenta — np. Członek rodziny, partner, przyjaciel, wskazany w dokumentacji medycznej.
Wniosek o udostępnienie dokumentacji medycznej
Aby skorzystać z prawa do dokumentacji medycznej, pacjent (lub inna uprawniona osoba) powinien złożyć wniosek o udostępnienie dokumentacji medycznej. Choć przepisy nie wymagają specjalnego formularza, większość placówek udostępnia gotowe wzory – na miejscu lub online.
Formy udostępnienia dokumentacji
Placówka medyczna ma obowiązek udostępnić dokumentację w wybranej formie:
- do wglądu w siedzibie podmiotu leczniczego,
- poprzez sporządzenie kopii, odpisu lub wyciągu,
- w formie elektronicznej, np. na płycie CD, pendrive, e-mailowo lub przez system e-dokumentacji,
- poprzez wydanie oryginału – tylko na czas i za pokwitowaniem (np. gdy jest potrzebny sądowi lub innemu organowi).
Dlaczego prawo pacjenta do informacji jest tak ważne?
Realizacja tego prawa gwarantuje świadomą zgodę na leczenie, współuczestnictwo w podejmowaniu decyzji medycznych, budowanie zaufania między pacjentem a personelem medycznym, większą skuteczność terapii dzięki świadomej współpracy pacjenta.
Podsumowanie
Realizacja prawa pacjenta do informacji to fundament etyki prawniczej i praw człowieka. Każdy pacjent ma prawo wiedzieć, na czym polega jego leczenie, jakie niesie ryzyko i jakie są alternatywne metody leczenia. Jednocześnie pacjent ma pełną autonomię o decydowaniu o zakresie przekazywanych mu informacji.
Kancelaria Radcy Prawnego dr Tymoteusz Zych w ramach świadczonych usług udzieli pomocy w dochodzeniu Państwa praw w związku z udostępnieniem dokumentacji medycznej oraz naruszeniem prawa pacjenta do informacji.
Zapraszamy do kontaktu pod numerem telefonu 726 003 505
