Odpowiedzialność za produkt niebezpieczny

Czym jest produkt niebezpieczny?

O bezpieczeństwie produktu przesądzają warunki istniejące w chwili jego wprowadzenia do obrotu, w szczególności sposób, w jaki został zaprezentowany na rynku, oraz zakres i treść informacji przekazanych konsumentowi na temat jego właściwości i możliwych zagrożeń.

Sama okoliczność, że w późniejszym czasie pojawiła się na rynku nowsza lub udoskonalona wersja produktu, nie oznacza jeszcze, że wcześniejszy produkt należy uznać za niebezpieczny.

Produkt uznaje się za niebezpieczny, jeżeli nie zapewnia bezpieczeństwa, jakiego można oczekiwać, biorąc pod uwagę:

• normalny sposób jego używania,
• informacje zawarte w instrukcji lub na opakowaniu,
• ostrzeżenia producenta,
• moment wprowadzenia produktu do obrotu.

Niebezpieczny może być więc zarówno produkt wadliwy konstrukcyjnie, produkt wykonany z nieodpowiednich materiałów, jak i produkt, który nie zawiera właściwych informacji o ryzykach.

Co istotne – produkt nie musi być całkowicie wadliwy. Wystarczy, że stwarza zagrożenie większe, niż przeciętny użytkownik ma prawo zakładać.

Odpowiedzialność producenta – bez konieczności udowadniania winy

W sprawach dotyczących produktu niebezpiecznego obowiązuje odpowiedzialność na zasadzie ryzyka.

Oznacza to, że poszkodowany:

• nie musi udowadniać winy producenta,
• nie musi wykazywać zaniedbań czy błędów w procesie produkcji.

Wystarczy wykazać:

• że produkt był niebezpieczny,
• że doszło do szkody,
• oraz że istnieje związek pomiędzy produktem a powstałą szkodą.

To istotnie wzmacnia pozycję konsumenta i przenosi ciężar odpowiedzialności na podmiot, który wprowadził produkt do obrotu.

Kto ponosi odpowiedzialność za produkt niebezpieczny?

Odpowiedzialność ponosi w pierwszej kolejności producent, ale nie tylko.

Za produkt niebezpieczny mogą odpowiadać również producent części składowej lub surowca, importer wprowadzający produkt na rynek Unii Europejskiej, podmiot oznaczający produkt swoim logo lub nazwą handlową, oraz sprzedawca lub dystrybutor – jeśli nie można ustalić producenta.

Dla poszkodowanego oznacza to, że nie musi samodzielnie ustalać całego łańcucha dostaw, aby dochodzić roszczeń.

Jakie szkody podlegają naprawieniu?

Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej przez produkt niebezpieczny przysługuje każdej osobie, która takiej szkody doznała.

W ramach odpowiedzialności za produkt niebezpieczny można dochodzić:

• zadośćuczynienia za ból, cierpienie i krzywdę,
• odszkodowania za koszty leczenia, rehabilitacji i opieki,
• zwrotu utraconych dochodów,
• rekompensaty za trwały uszczerbek na zdrowiu lub oszpecenie.

Odpowiedzialność obejmuje przede wszystkim szkody na osobie, ale w określonych przypadkach także szkody w mieniu – jeżeli dotyczą rzeczy używanych prywatnie.

W przypadku szkody majątkowej odpowiedzialność producenta została ograniczona wyłącznie do sytuacji, w których uszkodzeniu lub zniszczeniu uległa rzecz zwykle przeznaczona do osobistego użytku, a poszkodowany faktycznie korzystał z niej w takim charakterze. Przyjmuje się, że rzeczami osobistego użytku są przedmioty niewykorzystywane w ramach działalności zawodowej lub gospodarczej. W praktyce mogą jednak występować przedmioty o charakterze mieszanym, takie jak samochód, który służy zarówno celom prywatnym, jak i zawodowym – w takich przypadkach każdorazowo konieczna jest ocena konkretnego sposobu użytkowania.

Inaczej przedstawia się sytuacja w razie szkody na osobie. Odpowiedzialność producenta ma w tym zakresie charakter nieograniczony i obejmuje wszelkie negatywne następstwa, jakie produkt niebezpieczny wywołał w sferze zdrowia lub życia poszkodowanego. Producent odpowiada zatem zarówno za uszkodzenie ciała i rozstrój zdrowia, jak i za najpoważniejsze konsekwencje w postaci śmierci osoby poszkodowanej.

Wysokość przyznawanych świadczeń zależy od rozmiaru szkody i jej trwałości. W sprawach dotyczących ciężkich obrażeń lub trwałych następstw zdrowotnych zadośćuczynienia mogą sięgać kilkuset tysięcy złotych.

Najczęściej spotykane przypadki odpowiedzialności za produkt niebezpieczny

W praktyce kancelaryjnej sprawy dotyczące odpowiedzialności za produkt niebezpieczny obejmują bardzo różnorodne sytuacje. Najczęściej prowadzone postępowania dotyczą m.in.:

• wyrobów medycznych i sprzętu rehabilitacyjnego, których wadliwa konstrukcja lub niewłaściwe oznakowanie prowadzą do urazów, pogorszenia stanu zdrowia lub konieczności ponownego leczenia,
• kosmetyków i suplementów diety, które powodują reakcje alergiczne, poparzenia chemiczne, zatrucia lub inne powikłania zdrowotne, zwłaszcza gdy produkt nie zawierał rzetelnych informacji o składzie lub możliwych skutkach ubocznych,
• produktów dla dzieci, takich jak zabawki, foteliki, łóżeczka czy akcesoria pielęgnacyjne, które nie spełniają norm bezpieczeństwa i stwarzają ryzyko zadławienia, urazu lub zatrucia,
• sprzętu AGD i RTV, w tym urządzeń elektrycznych powodujących porażenie prądem, poparzenia lub pożary na skutek wad fabrycznych lub nieprawidłowej izolacji,
• maszyn, urządzeń i elementów instalacji technicznych, których awaria prowadzi do poważnych wypadków, uszkodzeń ciała lub zniszczenia mienia.

W wielu takich sprawach kluczowe znaczenie ma nie tylko sama wada produktu, lecz również brak odpowiednich ostrzeżeń, instrukcji lub informacji o ryzykach, które uniemożliwiły użytkownikowi bezpieczne korzystanie z produktu.

Profesjonalna pomoc prawna

Jeżeli doznali Państwo szkody w wyniku użycia wadliwego lub niebezpiecznego produktu, nasza Kancelaria oferuje kompleksową pomoc prawną.

Podczas porady prawnej:

• ocenimy, czy produkt spełnia kryteria produktu niebezpiecznego,
• ustalimy podmiot odpowiedzialny,
• określimy wartość możliwych roszczeń,
• pomożemy w zgromadzeniu dokumentacji,
• przygotujemy pełen plan działań prawnych dostosowany indywidualnie do każdej sprawy.