Dr Tymoteusz Zych

Opóźnienie diagnozy wirusowego zapalenia wątroby — WZW typu C

Wirusowe zapalenie wątroby typu C (HCV) to choroba zakaźna wywoływała przez wirusa HCV, który atakuje komórki wątroby. Zakażenie przenosi się przede wszystkim przez kontakt z zakażoną krwią, najczęściej w trakcie procedur medycznych, zabiegów chirurgicznych, stomatologicznych, transfuzji krwi, dializ, a także poprzez używanie niesterylnego sprzętu medycznego. 

Szczególną cechą HCV jest to, że choroba przez wiele lat może nie dawać charakterystycznych objawów. Pacjenci skarżą się często jedynie na przewlekłe zmęczenie, osłabienie, bóle mięśni i stawów lub niespecyficzna dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. 

Brak wczesnego rozpoznania i leczenia może prowadzić do przewlekłego zapalenia wątroby, włóknienia, marskości wątroby, niewydolności tego narządu, a nawet do rozwoju raka wątrobowokomórkowego. W skrajnych przypadkach jedyną szansą na przeżycie staje się przeszczep wątroby. Z punktu widzenia odpowiedzialności prawnej kluczowe znaczenie ma fakt, że współczesna medycyna dysponuje wysoce skutecznym leczeniem HCV, a szybkie wdrożenie terapii pozwala na całkowite wyleczenie większości pacjentów.

Objawy występujące w przebiegu WZW C (wirusowego zapalenia wątroby typu C)

Ostre wirusowe zapalenie wątroby typu C rozwija się po 4-12 tygodniach od zakażenia, u większości osób przebiega bezobjawowo. U niektórych osób mogą się pojawić nudności, wzdęcia, wymioty, brak łaknienia, uczucie zmęczenia, ogólne osłabienie, podwyższone wyniki badań enzymów wątrobowych. U 15-20% dochodzi do samoistnego wyleczenia, u pozostałych natomiast zakażenie przyjmuje postać przewlekłą.

W zdecydowanej większości przypadków przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C również przebiega bez żadnych objawów, u 10% chorych występują takie symptomy jak przewlekłe zmęczenie, bóle mięśni i stawów, depresja, utrata apetytu, utrata masy ciała, nudności, wymioty, wzdęcia, świąd skóry czy powiększenie wątroby. Niezdiagnozowana i nieleczona choroba prowadzi do poważnych powikłań — znacznie zwiększa się ryzyko marskości i raka wątroby, może pojawić się także wodobrzusze, problemy z krzepliwością krwi czy zaburzenia psychiczne. Poważne problemy zdrowotne związane z wirusowym zapaleniem wątroby typu C pojawiają się po ok. 5-35 latach od zakażenia wirusem HCV. 

Na czym polega opóźnienie diagnozy wirusowego zapalenia wątroby typu C?

Opóźnienie diagnozy wirusowego zapalenia wątroby typu C polega na nieuzasadnionej zwłoce w rozpoznaniu zakażenia, mimo istnienia wskazań medycznych do wykonania odpowiednich badań. Może ono przybrać różne formy, w tym:

  • Niezlecenie badania anty-HCV u pacjenta z czynnikami ryzyka,
  • Błędną interpretację wyników badań laboratoryjnych,
  • Brak skierowania pacjenta na badanie potwierdzające HCV RNA (PCR),
  • Nieprzekazanie pacjentowi informacji o dodatnim wyniku badania,
  • Opóźnienie skierowania do poradni hepatologicznej lub zakaźnej.

Każda z powyższych sytuacji może skutkować utratą szansy na wczesne leczenie i znacznym pogorszeniem rokowania pacjenta.

Obowiązki personelu medycznego przy diagnostyce wirusowego zapalenia wątroby 

Zgodnie z aktualną wiedzą medyczną personel medyczny ma obowiązek zachowania należytej staranności na każdym etapie diagnostyki i leczenia. Obejmuje to w szczególności:

  • Przeprowadzenie rzetelnego wywiadu medycznego,
  • Ocenę ryzyka zakażenia HCV, 
  • Zlecenie odpowiednich badań diagnostycznych,
  • Właściwą interpretację wyników,
  • Poinformowanie pacjenta o rozpoznaniu oraz dalszym postępowaniu,
  • Skierowanie pacjenta do specjalistycznego leczenia.

Naruszenie tych, zwłaszcza w sytuacji, gdy prowadzi do rozwoju ciężkich powikłań choroby, może zostać uznane za błąd medyczny.

Zachowanie personelu medycznego a odpowiedzialność placówki medycznej

W sprawach dotyczących opóźnionej diagnozy wirusowego zapalenia wątroby typu C odpowiedzialność może ponosić nie tylko konkretny lekarz, ale również podmiot leczniczy – szpital, przychodnia lub inna placówka medyczna. W praktyce roszczenia są kierowane najczęściej przeciwko placówce oraz jej ubezpieczycielowi.

Kluczowe znaczenie ma wykazanie, że doszło do naruszenia standardów diagnostycznych oraz że istnieje związek przyczynowy pomiędzy zaniechaniem personelu a pogorszeniem stanu zdrowia pacjenta.

Pacjent, u którego doszło do opóźnienia rozpoznania wirusowego zapalenia wątroby typu C, może dochodzić:

  • Zadośćuczynienia za doznaną krzywdę,
  • Odszkodowania za poniesione koszty leczenia i utracone dochody,
  • Renty, jeśli doszło do trwałego uszczerbku na zdrowiu lub utraty zdolności do pracy.

Wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 22 grudnia 2016 r. (I C 1224/13)

W związku z rozpoznaniem u powódki guza nowotworowego tarczycy przeprowadzono operację usunięcia tarczycy, a następnie usunięto kikuty obu płatów i węzłów chłonnych. W tym okresie prób wątrobowych i markerów wirusów hepatotropowych (HBV, HCV) nie wykonywano. Powódka była ponownie hospitalizowana w związku z ostrym zapaleniem pęcherzyka żółciowego na tle kamicy – wykonano usunięcie pęcherzyka żółciowego. Podczas hospitalizacji wykonano badania laboratoryjne, ale markerów wirusów hepatotropowych (HBV, HCV) nie wykonywano. W dniu operacji na tej samej sali operowano również 4 innych pacjentów w trybie planowym. Pacjenci operowani przedstawili dowód na odbycie obowiązkowych szczepień przeciwko WZW. Powódka nie była zaszczepiona.

Podczas kolejnych hospitalizacji również nie wykonywano markerów wirusów hepatotropowych. Kilkukrotnie zalecano jej wykonanie badań laboratoryjnych, jednak bez prób wątrobowych. 

Rozpoczęto u powódki leczenie przeciwwirusowe, które okazało się nieskuteczne. Powódka musiała zażywać leki osłaniające m.in. na trzustkę. Miała dolegliwości, w tym biegunki, migrenę, bóle stawowe. Miała też stany lękowe, bała się wyjść z domu, obawiała się, że upadnie i nie wróci do domu. Ciągle nie miała siły, a ponadto wystąpiły dolegliwości swędzenia skóry. Musiała zażywać dużo balsamów i kremów. Skóra była papierowa, łuszczyła się. Powódka miała obrzęknięty i czerwony brzuch. Powódce wykonywano ciągłe badania krwi, a ich wyniki wskazywały, że ubywało jej czerwonych krwinek.

U powódki nie rozpoznano ostrego, objawowego wirusowego zakażenia wątroby typu C, a zakażenie wykryte u powódki jest w fazie przewlekłe, co ustalono w lutym 2012 r. Podczas poszukiwania przyczyny podwyższonych prób wątrobowych. 

Sąd zasądził na rzecz powódki kwotę 80 000 zł zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami oraz kwotę 250 zł miesięcznie tytułem renty, a także ustalił odpowiedzialność pozwanego na przyszłość. 

Podsumowanie — opóźnienie diagnozy wirusowego zapalenia wątroby (WZW) typu C

Sprawy dotyczące opóźnionej diagnozy wirusowego zapalenia wątroby typu C są złożone i wymagają wiedzy zarówno medycznej, jak i prawnej. Kancelaria specjalizująca się w błędach medycznych oferuje kompleksową analizę dokumentacji medycznej, ocenę szans procesowych oraz reprezentację pacjenta na etapie przedsądowym i sądowym.

Kancelaria Radcy Prawnego dr Tymoteusz Zych w ramach świadczonych usług udzieli pomocy w dochodzeniu Państwa praw.

Zapraszamy do kontaktu pod numerem: 726 003 505.

Autor

Alicja Kusak

Alicja Kusak

Aplikantka radcowska

Aplikantka radcowska przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Warszawie. Autorka wielu publikacji w zakresie naruszeń praw pacjentów. Przygotowuje analizy prawne w sprawach dotyczących błędów medycznych.