Popularność zabiegów medycyny estetycznej stale rośnie. Coraz więcej osób decyduje się na powiększanie ust, zabiegi z wykorzystaniem toksyny botulinowej, kwasu hialuronowego czy nici liftingujących. Wraz ze wzrostem zainteresowania pojawia się jednak coraz więcej ofert wykonywania takich procedur przez osoby, które nie mają odpowiednich kwalifikacji.
Nie każdy zabieg poprawiający wygląd może być wykonywany przez dowolną osobę. Nieprawidłowo przeprowadzona procedura może prowadzić do poważnych powikłań, trwałego uszczerbku na zdrowiu, a nawet zagrożenia życia.
W artykule wyjaśniamy, kto może wykonywać zabiegi medycyny estetycznej. Jakie ryzyko wiąże się z korzystaniem z usług osób bez odpowiednich kwalifikacji oraz jakich roszczeń może dochodzić osoba poszkodowana.
Kto może wykonywać zabiegi medycyny estetycznej?

Nie istnieje jeden przepis zawierający zamknięty katalog wszystkich zabiegów medycyny estetycznej oraz osób uprawnionych do ich wykonywania. Ocena zależy przede wszystkim od charakteru konkretnej procedury, stopnia ingerencji w organizm, rodzaju stosowanego preparatu oraz ryzyka dla zdrowia.
Jeżeli zabieg stanowi świadczenie zdrowotne to wymaga wiedzy medycznej, prawidłowej kwalifikacji pacjenta oraz umiejętności rozpoznania i leczenia powikłań. Powinien być wykonywany też przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje medyczne.
Szczególne znaczenie mają:
– prawidłowe rozpoznanie przeciwwskazań,
– ocena stanu zdrowia pacjenta,
– znajomość anatomii,
– właściwy dobór preparatu i techniki,
– możliwość natychmiastowego wdrożenia leczenia w razie powikłań.
Czy kosmetolog może wykonywać wszystkie zabiegi medycyny estetycznej?
Nie. Zakres czynności wykonywanych przez kosmetologa nie jest tożsamy z zakresem świadczeń zdrowotnych wykonywanych przez lekarza.
Dotyczy to w szczególności procedur obejmujących:
– podawanie toksyny botulinowej,
– iniekcyjne stosowanie kwasu hialuronowego,
– stosowanie nici liftingujących,
– głęboką ingerencję w tkanki,
– zabiegi obarczone ryzykiem poważnych powikłań medycznych.
Preparaty zawierające toksynę botulinową są produktami leczniczymi. Ich podawanie wymaga uprawnień lekarza lub lekarza dentysty. Ukończenie kursu albo szkolenia kosmetologicznego nie nadaje prawa wykonywania zawodu medycznego.
W przypadku innych procedur ocena uprawnień może zależeć między innymi od rodzaju preparatu, sposobu jego podania, celu zabiegu i stopnia ryzyka. Sam certyfikat ukończenia szkolenia nie przesądza jednak o posiadaniu ustawowych kwalifikacji.
Jakie zagrożenia wiążą się z wykonywaniem zabiegów przez osoby bez odpowiednich kwalifikacji?

Nieprawidłowo wykonany zabieg medycyny estetycznej może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.
Najczęstsze powikłania obejmują:
– zakażenia,
– martwicę tkanek,
– uszkodzenie naczyń krwionośnych,
– uszkodzenie nerwów,
– reakcje alergiczne,
– trwałe blizny,
– asymetrię twarzy,
– zaburzenia czucia,
– utratę wzroku,
– konieczność leczenia naprawczego.
Niektóre powikłania mogą być nieodwracalne albo wymagać długotrwałego, wieloetapowego leczenia specjalistycznego.
Czy wykonanie zabiegu przez osobę bez uprawnień zawsze oznacza naruszenie prawa?
Ocena zależy od rodzaju wykonanej procedury.
Nie każdy zabieg poprawiający wygląd stanowi świadczenie zdrowotne. Jeżeli jednak wykonanie zabiegu wymaga kwalifikacji medycznej, znaczenie ma to, kto go przeprowadza. Dotyczy to także procedur wymagających zastosowania produktu leczniczego lub ingerencji w tkanki. Szczególnej ostrożności wymagają również zabiegi wiążące się z ryzykiem poważnych powikłań. Ich wykonanie przez osobę bez wymaganych kwalifikacji może prowadzić do odpowiedzialności cywilnej, zawodowej, a w określonych przypadkach także karnej.
W każdej sprawie należy ustalić:
– jaki zabieg wykonano,
– jaki preparat zastosowano,
– kto przeprowadził procedurę,
– jakie kwalifikacje posiadała ta osoba,
– czy pacjent został prawidłowo poinformowany,
– jakie skutki zdrowotne wystąpiły.
Kiedy nieprawidłowo wykonany zabieg może prowadzić do odpowiedzialności?

Sam brak oczekiwanego efektu estetycznego nie przesądza jeszcze o odpowiedzialności.
Może ona powstać przede wszystkim wtedy, gdy:
– nie przeprowadzono prawidłowej kwalifikacji do zabiegu,
– nie rozpoznano przeciwwskazań,
– nie poinformowano o ryzyku i możliwych powikłaniach,
– pacjent nie wyraził świadomej zgody na konkretną procedurę,
– zabieg wykonała osoba bez odpowiednich kwalifikacji,
– zastosowano niewłaściwy lub nieznany preparat,
– użyto nieprawidłowej techniki,
– nie wdrożono właściwego leczenia po wystąpieniu powikłań.
Znaczenie może mieć także sytuacja, w której osoba poddająca się zabiegowi była przekonana, że procedurę przeprowadzi lekarz, podczas gdy faktycznie wykonała ją osoba bez takich uprawnień.
Ocena odpowiedzialności wymaga analizy dokumentacji, przebiegu zabiegu, kwalifikacji wykonawcy oraz następstw zdrowotnych.
Jakie prawa przysługują osobie poszkodowanej?
Jeżeli nieprawidłowo wykonany zabieg doprowadził do uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub innych strat, poszkodowany może dochodzić odpowiednich roszczeń.
W zależności od okoliczności mogą to być:
– zadośćuczynienie za ból, cierpienie i pogorszenie jakości życia,
– zwrot kosztów leczenia i leków,
– zwrot kosztów leczenia naprawczego,
– zwrot kosztów rehabilitacji i dojazdów,
– zwrot utraconych dochodów,
– renta z tytułu zwiększonych potrzeb,
– renta z tytułu utraty lub zmniejszenia zdolności do pracy.
Możliwe może być również żądanie zwrotu ceny zabiegu albo naprawienia szkody wynikającej z nienależytego wykonania umowy.
Jeżeli procedura stanowiła świadczenie zdrowotne, należy dodatkowo ocenić, czy doszło do naruszenia praw pacjenta. Może to dotyczyć w szczególności prawa do informacji, świadomej zgody oraz świadczeń odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej.
Kto może ponosić odpowiedzialność?

Odpowiedzialność nie zawsze ponosi wyłącznie osoba, która bezpośrednio wykonała zabieg.
W zależności od okoliczności roszczenia mogą być kierowane także przeciwko:
– właścicielowi salonu lub gabinetu,
– podmiotowi, z którym zawarto umowę,
– klinice lub podmiotowi leczniczemu,
– osobie reklamującej i organizującej usługę,
– ubezpieczycielowi odpowiedzialności cywilnej.
Dlatego należy ustalić, kto pobrał wynagrodzenie, kto był stroną umowy, kto zatrudniał wykonawcę oraz pod jaką nazwą oferowano zabieg.
Jakie dowody warto zabezpieczyć?
Jeżeli po zabiegu wystąpiły powikłania, warto jak najszybciej zabezpieczyć wszystkie dowody mogące mieć znaczenie dla późniejszego postępowania.
Należy zachować w szczególności:
– dokumentację związaną z zabiegiem,
– formularze zgody,
– zalecenia pozabiegowe,
– rachunki, faktury i potwierdzenia płatności,
– zdjęcia wykonane przed zabiegiem i po nim,
– korespondencję z osobą wykonującą zabieg,
– reklamę oraz opis oferowanej usługi,
– informacje o kwalifikacjach wykonawcy,
– nazwę użytego preparatu, numer serii i termin ważności,
– opakowanie lub etykietę produktu, jeżeli są dostępne,
– dokumentację leczenia powikłań,
– dane świadków.
Warto również wykonywać zdjęcia zmian w kolejnych dniach oraz zapisywać daty, objawy i zalecenia otrzymywane telefonicznie lub przez komunikator.
Co zrobić po wystąpieniu powikłań?

W pierwszej kolejności należy zadbać o zdrowie. W przypadku bólu, zaburzeń widzenia, nasilającego się obrzęku, albo innych niepokojących dolegliwości trzeba niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.
Nie należy uzależniać podjęcia leczenia od stanowiska osoby, która wykonała zabieg.
Po zabezpieczeniu zdrowia warto:
– uzyskać dokumentację medyczną,
– zgromadzić dowody związane z zabiegiem,
– ustalić dane i kwalifikacje wykonawcy,
– zachować informacje o zastosowanym preparacie,
– sporządzić chronologię zdarzeń,
– skonsultować sprawę z prawnikiem i odpowiednim specjalistą medycznym.
FAQ
Czy każda osoba może wykonywać zabiegi medycyny estetycznej?
Nie. Możliwość wykonania konkretnej procedury zależy od jej charakteru, rodzaju stosowanego preparatu, stopnia ingerencji w organizm oraz kwalifikacji wymaganych przez przepisy prawa.
Czy kosmetolog może podawać toksynę botulinową?
Nie. Preparaty zawierające toksynę botulinową są produktami leczniczymi, których podawanie wymaga uprawnień lekarza lub lekarza dentysty.
Czy certyfikat ze szkolenia daje uprawnienia do wykonywania zabiegów?
Nie zawsze. Certyfikat potwierdza zwykle udział w szkoleniu, ale nie zastępuje prawa wykonywania zawodu ani kwalifikacji wymaganych przez przepisy.
Czy nieudany efekt estetyczny zawsze oznacza błąd?
Nie. Sam brak oczekiwanego rezultatu nie przesądza bowiem o odpowiedzialności. W każdym przypadku należy natomiast zbadać sposób wykonania zabiegu, zastosowany preparat, zakres przekazanych informacji oraz reakcję na wystąpienie powikłań.
Co zrobić po wystąpieniu powikłań?
W pierwszej kolejności należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza. Następnie warto wykonać zdjęcia zmian, zabezpieczyć dokumentację oraz zachować wszystkie dowody związane z zabiegiem.
Czy można dochodzić odszkodowania?
Tak, jeżeli nieprawidłowe wykonanie zabiegu doprowadziło do powstania szkody. W takiej sytuacji, w zależności od jej skutków, można dochodzić między innymi odszkodowania, zadośćuczynienia, zwrotu kosztów leczenia oraz renty.
Czy można żądać zwrotu ceny zabiegu?
W określonych przypadkach tak. Może to dotyczyć zwłaszcza sytuacji, w których usługa została wykonana niezgodnie z umową, przez inną osobę niż deklarowana albo z użyciem innego preparatu.
Jak długo trwa analiza sprawy?
Zależy to od stopnia skomplikowania przypadku, zakresu powikłań oraz ilości dokumentacji. Wstępna analiza pozwala zwykle ustalić, czy istnieją podstawy do dochodzenia roszczeń i jakie działania należy podjąć.
Jak kancelaria może pomóc?

Sprawy dotyczące nieprawidłowo wykonanych zabiegów medycyny estetycznej wymagają analizy dokumentacji, przebiegu procedury, zastosowanego preparatu oraz kwalifikacji osoby, która ją przeprowadziła. Należy również ustalić, kto był stroną umowy i jaki podmiot odpowiadał za organizację zabiegu.
Nasza kancelaria:
– analizuje dokumentację i zgromadzone dowody,
– pomaga ustalić kwalifikacje osoby wykonującej zabieg,
– ocenia możliwe podstawy odpowiedzialności,
– współpracuje z niezależnymi ekspertami medycznymi,
– przygotowuje zgłoszenia szkody i wezwania do zapłaty,
– reprezentuje poszkodowanych w postępowaniu przedsądowym i sądowym.
Jeżeli po zabiegu medycyny estetycznej wystąpiły powikłania albo podejrzewają Państwo, że procedurę przeprowadziła osoba bez odpowiednich kwalifikacji, zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią pod numerem telefonu 726 003 505. Przeanalizujemy sprawę i wskażemy możliwe działania prawne.