Dr Tymoteusz Zych

Laserowej korekcji wzroku poddaje się każdego roku coraz więcej osób. Zabieg ma na celu trwałą poprawę ostrości wzroku poprzez zmianę kształtu rogówki, dzięki czemu możliwe jest skorygowanie wady wzroku, takiej jak krótkowzroczność, nadwzroczność czy astygmatyzm. Dla wielu pacjentów decyzja o zabiegu oznacza rezygnację z okularów lub soczewek kontaktowych oraz poprawę komfortu codziennego funkcjonowania.

Choć współczesne metody laserowej korekcji wzroku uznawane są za bezpieczne, nie oznacza to, że każdy zabieg kończy się powodzeniem. Zdarza się, że po operacji dochodzi do trwałego pogorszenia wzroku, uszkodzenia rogówki, przewlekłych dolegliwości bólowych albo innych powikłań, które znacząco wpływają na jakość życia pacjenta.

Nie każdy niekorzystny wynik zabiegu oznacza jednak błąd medyczny. W niektórych przypadkach powikłania stanowią znane ryzyko procedury, o którym lekarz powinien wcześniej poinformować pacjenta. Są jednak sytuacje, w których pogorszenie zdrowia wynika z nieprawidłowej kwalifikacji do zabiegu, błędów podczas operacji lub niewłaściwego postępowania po zabiegu. Wówczas może powstać odpowiedzialność lekarza albo podmiotu leczniczego.

W niniejszym artykule wyjaśniamy, kiedy można mówić o błędzie medycznym przy laserowej korekcji wzroku, jakie obowiązki spoczywają na lekarzu, jakie prawa przysługują pacjentowi oraz kiedy możliwe jest dochodzenie odszkodowania i zadośćuczynienia.

Na czym polega laserowa korekcja wzroku?

Laserowa korekcja wzroku to zabieg z zakresu chirurgii refrakcyjnej, którego celem jest trwała korekta wady wzroku poprzez odpowiednie ukształtowanie rogówki przy użyciu lasera. W zależności od rodzaju schorzenia oraz budowy oka pacjenta stosowane są różne metody, między innymi FemtoLASIK, SMILE, LASEK czy EBK.

Każda z tych metod różni się techniką wykonania zabiegu, jednak ich wspólnym celem pozostaje poprawa jakości wzroku i zmniejszenie zależności od okularów lub soczewek kontaktowych. Wybór odpowiedniej metody powinien zostać poprzedzony szczegółową analizą stanu zdrowia pacjenta, wykonaniem specjalistycznych badań oraz oceną, czy istnieją przeciwwskazania do przeprowadzenia zabiegu.

Przed zakwalifikowaniem do laserowej korekcji wzroku obowiązuje przeprowadzenie dokładnego wywiadu medycznego oraz wykonanie szeregu badań okulistycznych. W szczególności ocenie podlegają:

  • grubość rogówki,
  • topografia rogówki,
  • wielkość i stabilność wady wzroku,
  • ciśnienie wewnątrzgałkowe,
  • stan powierzchni oka,
  • występowanie zespołu suchego oka,
  • ewentualne choroby współistniejące.

Prawidłowo przeprowadzone badania mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa całej procedury. Ich pominięcie lub nieprawidłowa interpretacja może doprowadzić do zakwalifikowania pacjenta do zabiegu mimo istniejących przeciwwskazań, co w określonych okolicznościach może stanowić błąd medyczny.

Kiedy może dojść do błędu medycznego przy laserowej korekcji wzroku?

Błąd medyczny związany z laserową korekcją wzroku nie musi polegać wyłącznie na nieprawidłowym wykonaniu samego zabiegu. W praktyce do nieprawidłowości może dojść na każdym etapie leczenia – od pierwszej konsultacji aż do zakończenia opieki pooperacyjnej.

Jednym z najczęściej spotykanych problemów jest nieprawidłowa kwalifikacja pacjenta. Jeżeli lekarz zakwalifikuje do zabiegu osobę, u której występowały przeciwwskazania wynikające z przeprowadzonych badań albo stanu zdrowia, może to prowadzić do poważnych powikłań i stanowić podstawę do przypisania odpowiedzialności.

Podstawowym obowiązkiem lekarza jest wykonywanie zawodu zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zasadami etyki zawodowej oraz z należytą starannością. Obowiązek ten wynika z art. 4 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Nieprawidłowa kwalifikacja do zabiegu może zatem prowadzić do odpowiedzialności, jeżeli odbiegała od aktualnej wiedzy medycznej lub standardu należytej staranności.

Do błędu może dojść również wtedy, gdy:

  • nie wykonano wszystkich niezbędnych badań przed zabiegiem,
  • błędnie oceniono grubość rogówki,
  • zlekceważono niestabilność wady wzroku,
  • nie rozpoznano chorób oka, które stanowiły przeciwwskazanie do zabiegu,
  • pacjenta nie poinformowano o rzeczywistym ryzyku związanym z procedurą,
  • zastosowano niewłaściwą metodę korekcji,
  • nie rozpoznano powikłań po zabiegu we właściwym czasie,
  • wdrożono niewłaściwe leczenie pooperacyjne.

W wielu spraw dotyczących laserowej korekcji wzroku ocena, czy doszło do błędu medycznego, wymaga analizy pełnej dokumentacji medycznej oraz opinii niezależnych specjalistów z zakresu okulistyki. Sam fakt pogorszenia wzroku nie oznacza jeszcze automatycznie, że lekarzowi można przypisać winę. Kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy postępował zgodnie z aktualną wiedzą medyczną oraz zasadami należytej staranności.

Czy każdy nieudany efekt zabiegu oznacza błąd medyczny?

Nie. Sam fakt, że po laserowej korekcji wzroku pacjent nie osiągnął oczekiwanego efektu albo nadal musi korzystać z okularów, nie oznacza jeszcze, że doszło do błędu medycznego.

Każdy zabieg wiąże się z określonym ryzykiem wystąpienia powikłań. Obowiązkiem lekarza jest jednak właściwe poinformowanie pacjenta o możliwych następstwach zabiegu, szansach powodzenia, dostępnych metodach leczenia oraz alternatywnych sposobach korekcji wady wzroku. Pacjent powinien otrzymać wszystkie informacje niezbędne do podjęcia świadomej decyzji o leczeniu.

Obowiązek udzielenia pacjentowi przystępnej informacji wynika w szczególności z art. 31 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz art. 9 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Informacja powinna obejmować między innymi stan zdrowia, proponowane i możliwe metody diagnostyczne oraz lecznicze, ich przewidywalne następstwa, wyniki leczenia i rokowanie.

O błędzie medycznym można mówić dopiero wtedy, gdy pogorszenie zdrowia pozostaje w związku z nieprawidłowym postępowaniem lekarza, a nie wyłącznie z typowym ryzykiem związanym z zabiegiem.

W praktyce każda ze spraw wymaga indywidualnej oceny. Należy ustalić między innymi:

  • czy kwalifikacja pacjenta została przeprowadzona prawidłowo,
  • czy wykonano wszystkie wymagane badania,
  • czy zastosowano właściwą metodę zabiegu,
  • czy stan rogówki pozwalał na wykonanie laserowej korekcji wzroku,
  • czy pacjenta poinformowano o możliwych powikłaniach,
  • czy po zabiegu prowadzono właściwe leczenie oraz wizyty kontrolne.

Dopiero analiza całokształtu okoliczności pozwala odpowiedzieć na pytanie, czy doszło do błędu medycznego oraz, czy istnieją podstawy do przypisania odpowiedzialności.

W praktyce błąd przy laserowej korekcji wzroku może polegać nie tylko na nieprawidłowym wykonaniu samego zabiegu. Błąd może zostać popełniony również na etapie kwalifikacji pacjenta, interpretacji wyników badań, wyboru metody leczenia czy prowadzenia opieki pooperacyjnej. Każdy błąd powinien być oceniany indywidualnie z uwzględnieniem całokształtu okoliczności konkretnej sprawy.

Jakie powikłania mogą świadczyć o błędzie przy laserowej korekcji wzroku?

Powikłania po laserowej korekcji wzroku mogą mieć różny charakter i nasilenie. Część z nich ma charakter przejściowy i ustępuje po kilku tygodniach lub miesiącach. Zdarzają się jednak sytuacje, w których pogorszenie wzroku ma charakter trwały albo wymaga kolejnych zabiegów.

Do najczęściej zgłaszanych przez pacjentów problemów należą:

  • utrzymujące się pogorszenie wzroku,
  • niewystarczająca korekcja wady wzroku,
  • nadmierna korekcja,
  • światłowstręt,
  • przewlekły zespół suchego oka,
  • ból oka,
  • zaburzenia widzenia po zmroku,
  • efekt halo wokół źródeł światła,
  • podwójne widzenie,
  • nieregularny astygmatyzm,
  • zakażenie rogówki,
  • bliznowacenie rogówki,
  • ektazja rogówki, czyli jej postępujące ścieńczenie i uwypuklenie.

Nie każda z powyższych dolegliwości świadczy o nieprawidłowym postępowaniu lekarza. Jeżeli jednak powikłania wynikają z błędnej kwalifikacji pacjenta, nieprawidłowo wykonanej procedury albo opóźnionego rozpoznania problemu, mogą stanowić podstawę do dochodzenia roszczeń.

W wielu sprawach konieczne jest ustalenie, czy pogorszenie zdrowia było możliwe do uniknięcia przy zachowaniu aktualnej wiedzy medycznej.

Jakie prawa przysługują pacjentowi?

Jeżeli pogorszenie wzroku pozostaje następstwem błędu medycznego, pacjent może dochodzić swoich praw na drodze postępowania cywilnego.

Zakres roszczeń zależy od skutków, jakie wywołało nieprawidłowe leczenie. W wielu przypadkach możliwe jest dochodzenie:

  • zadośćuczynienia za doznaną krzywdę,
  • odszkodowania za poniesione koszty leczenia,
  • zwrotu kosztów kolejnych zabiegów,
  • zwrotu kosztów zakupu okularów lub soczewek,
  • zwrotu kosztów konsultacji specjalistycznych,
  • zwrotu kosztów leków,
  • zwrotu kosztów rehabilitacji,
  • renty z tytułu zwiększonych potrzeb,
  • renty z tytułu utraty zdolności do pracy.

Jeżeli wskutek błędu medycznego doszło również do naruszenia praw pacjenta, możliwe jest dochodzenie odrębnego zadośćuczynienia z tego tytułu.

W wielu sprawach dotyczących laserowej korekcji wzroku znaczenie ma również to, czy lekarz prawidłowo poinformował pacjenta o ryzyku zabiegu. Brak świadomej zgody na leczenie może stanowić samodzielną podstawę odpowiedzialności, niezależnie od oceny samego sposobu wykonania zabiegu.

Prawo pacjenta do wyrażenia zgody albo odmowy zgody na udzielenie świadczenia zdrowotnego wynika z art. 16–18 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Obowiązek uzyskania zgody przewidują również art. 32 i 34 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. W przypadku zabiegu operacyjnego albo zastosowania metody leczenia stwarzającej podwyższone ryzyko dla pacjenta zgoda powinna zostać wyrażona w formie pisemnej.

Ocena odpowiedzialności lekarza wymaga ustalenia, czy istnieje związek pomiędzy popełnionym błędem a pogorszeniem stanu zdrowia pacjenta. W wielu sprawach konieczne jest uzyskanie opinii biegłego, który oceni, czy sposób postępowania lekarza odpowiadał aktualnej wiedzy medycznej. Zakres odpowiedzialności może obejmować zarówno odpowiedzialność cywilną, jak i odpowiedzialność zawodową, a w określonych przypadkach również odpowiedzialność karną.

Podstawę roszczeń związanych z uszkodzeniem ciała lub wywołaniem rozstroju zdrowia stanowią przede wszystkim art. 444 i 445 Kodeksu cywilnego. Na podstawie art. 444 k.c. poszkodowany może dochodzić zwrotu wynikłych z tego powodu kosztów, a w określonych przypadkach również renty. Artykuł 445 k.c. pozwala natomiast dochodzić odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Jakie dokumenty warto zabezpieczyć?

Jeżeli po laserowej korekcji wzroku doszło do pogorszenia wzroku albo pojawiły się powikłania, niezwykle istotne jest zabezpieczenie pełnej dokumentacji medycznej. W wielu sprawach właśnie dokumentacja pozwala ustalić, czy lekarz dochował należytej staranności oraz czy wykonano wszystkie wymagane badania przed zabiegiem.

Warto zgromadzić w szczególności:

  • dokumentację z kwalifikacji do laserowej korekcji wzroku,
  • wyniki wszystkich wykonanych badań okulistycznych,
  • formularz świadomej zgody na zabieg,
  • kartę informacyjną z przebiegu leczenia,
  • zalecenia pozabiegowe,
  • dokumentację z wizyt kontrolnych,
  • wyniki kolejnych konsultacji okulistycznych,
  • rachunki i faktury za dalsze leczenie,
  • dokumentację dotyczącą leczenia powikłań.

W niektórych przypadkach pomocne mogą okazać się również zdjęcia oka, opinie innych specjalistów oraz dokumentacja potwierdzająca pogorszenie zdrowia lub ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu.

Kompletna dokumentacja ma kluczowe znaczenie dla oceny, czy doszło do błędu medycznego oraz, czy istnieją podstawy do przypisania odpowiedzialności lekarzowi albo podmiotowi leczniczemu.

FAQ

Czy pogorszenie wzroku po laserowej korekcji wzroku zawsze oznacza błąd medyczny?

Nie. Nie każde pogorszenie wzroku świadczy o błędzie medycznym. Część powikłań stanowi znane ryzyko zabiegu. Każdy przypadek wymaga jednak indywidualnej analizy dokumentacji medycznej.

Czy przed zabiegiem lekarz powinien wykonać szczegółowe badania?

Tak. Przed zakwalifikowaniem pacjenta do laserowej korekcji wzroku lekarz ma obowiązek wykonać odpowiednie badania, które pozwalają ocenić stan rogówki, rodzaj wady wzroku oraz wykluczyć przeciwwskazania do zabiegu.

Czy mogę dochodzić odszkodowania po nieudanej laserowej korekcji wzroku?

Tak, jeżeli pogorszenie zdrowia pozostaje w związku z błędem medycznym lub innym zawinionym działaniem lekarza, pacjent może dochodzić odszkodowania, zadośćuczynienia oraz innych roszczeń przewidzianych przez przepisy prawa.

Czy brak świadomej zgody może stanowić podstawę odpowiedzialności?

Tak. Jeżeli pacjenta nie poinformowano o ryzyku zabiegu, możliwych powikłaniach oraz alternatywnych metodach leczenia, może dojść do naruszenia praw pacjenta, niezależnie od oceny samego sposobu wykonania zabiegu.

Jak długo trwa analiza sprawy?

Czas analizy zależy od stopnia skomplikowania sprawy, ilości dokumentacji oraz konieczności uzyskania opinii specjalistów. Wstępna analiza pozwala ocenić, czy w danym przypadku istnieją podstawy do dochodzenia odpowiedzialności oraz skierowania postępowania na drogę sądową.

Czy każda osoba może dochodzić roszczeń po nieudanej laserowej korekcji wzroku?

Nie w każdym przypadku pogorszenie wzroku będzie oznaczało błąd medyczny. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy dokumentacji medycznej, wyników badań oraz przebiegu leczenia. Dopiero po takiej ocenie można ustalić, czy istnieją podstawy do dochodzenia roszczeń oraz przypisania odpowiedzialności lekarza.

Jak kancelaria może pomóc?

Sprawy dotyczące błędu medycznego przy laserowej korekcji wzroku należą do jednych z najbardziej wymagających postępowań z zakresu prawa medycznego. Ustalenie, czy pogorszenie wzroku było następstwem nieprawidłowego działania lekarza, wymaga szczegółowej analizy dokumentacji medycznej, wykonanych badań, zastosowanej metody leczenia oraz przebiegu całego procesu terapeutycznego.

W wielu sprawach dotyczących laserowej korekcji wzroku postępowanie kończy się dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego przed sądem. W toku postępowania sąd analizuje dokumentację medyczną, przesłuchuje osoby uczestniczące w leczeniu oraz dopuszcza dowód z opinii biegłego. Zadaniem sądu jest ustalenie, czy doszło do błędu medycznego, jaki był zakres odpowiedzialności lekarza oraz czy pomiędzy błędem a pogorszeniem zdrowia istnieje adekwatny związek przyczynowy.

Nasza kancelaria pomaga pacjentom na każdym etapie postępowania. Analizujemy dokumentację medyczną, oceniamy, czy doszło do błędu medycznego, współpracujemy z niezależnymi ekspertami z zakresu okulistyki oraz ustalamy, czy istnieją podstawy do dochodzenia odpowiedzialności lekarza lub placówki medycznej.

W zależności od okoliczności konkretnego przypadku pomagamy również w dochodzeniu:

  • zadośćuczynienia za doznaną krzywdę,
  • odszkodowania za poniesione koszty leczenia,
  • zwrotu kosztów kolejnych zabiegów i rehabilitacji,
  • renty, jeżeli pogorszenie zdrowia spowodowało zwiększone potrzeby lub utratę zdolności do pracy,
  • roszczeń wynikających z naruszenia praw pacjenta.

Reprezentujemy klientów zarówno na etapie przedsądowym, jak i w toku postępowania przed sądem. Każda sprawa jest analizowana indywidualnie z uwzględnieniem dokumentacji, opinii specjalistów oraz aktualnego orzecznictwa.

Jeżeli po laserowej korekcji wzroku doszło do pogorszenia wzroku, uszkodzenia rogówki, nieprawidłowej korekcji wady wzroku albo innych powikłań, zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią pod numerem telefonu 726 003 505. Przeanalizujemy dokumentację medyczną i ocenimy, czy w danym przypadku istnieją podstawy do dochodzenia roszczeń z tytułu błędu medycznego.

Authors

Wiktoria Jasik

Wiktoria Jasik

Aplikantka Adwokacka

Aplikantka adwokacka 3 roku przy ORA w Warszawie z doświadczeniem w prowadzeniu spraw z zakresu prawa cywilnego, karnego, medycznego oraz prawa pracy.

Tymoteusz Zych

Tymoteusz Zych

Radca prawny, doktor nauk prawnych

Specjalizuje się w problematyce prawa medycznego. Autor szeregu publikacji naukowych, dwukrotnie znalazł się na liście 50 najbardziej wpływowych prawników w Polsce „Dziennika Gazety Prawnej”. Przygotowywał ekspertyzy prawne m.in. dla polskiego Ministerstwa Zdrowia oraz Światowej Organizacji Zdrowia.