Błędne założenie kołnierza ortopedycznego
Kołnierz ortopedyczny, znany także jako kołnierz szyjny, jest stosowany w celu unieruchomienia odcinka szyjnego kręgosłupa po urazach lub w stanach pourazowych. Prawidłowe założenie kołnierza ortopedycznego jest kluczowe dla zdrowia i bezpieczeństwa pacjenta, jednak wciąż dochodzi do błędów medycznych, które mogą uraz, zamiast przynieść ulgę.
Nieprawidłowe założenie kołnierza ortopedycznego to poważny błąd medyczny, który może prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia pacjenta – w tym do uszkodzenia kręgosłupa, nerwów, a nawet trwałego kalectwa.
Zastosowanie kołnierzy ortopedycznych
Niewielu pacjentów potrzebuje kołnierzy ortopedycznych, a ich wykorzystanie powinno być rozważane u konkretnych grup pacjentów. Biorąc pod uwagę ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, można wręcz przypuszczać, że użycie kołnierza przyczyni się do zgonu i kalectwa.
W badaniach wykazano, że ratownicy potrafią skutecznie wskazać pacjentów, u których unieruchomienie kręgosłupa w warunkach szpitalnych i przedszpitalnych jest zbyteczne, na podstawie standaryzowanego podejścia. Przytomny pacjent zabezpiecza się sam, utrzymując szyję w stabilnej pozycji, co jest skuteczniejsze od jakichkolwiek innych metod. W tej grupie pacjentów nie należy zakładać kołnierza rutynowo. Ze względu na zwiększoną śmiertelność przy urazach penetrujących użycie kołnierza należy rozważać jedynie po urazie tępym. Ze względu na brak udowodnienia korzyści z wykorzystania kołnierzy, należy stosować wybiórcze podejście podczas podejmowania decyzji o ich użyciu.

Kiedy należy zastosować kołnierz ortopedyczny (kołnierz na szyję) – wskazania
Pomijając pourazowe przypadki oraz okres rekonwalescencji tuż po operacji wykonywanej na szyjnym odcinku kręgosłupa, kołnierze ortopedyczne stosuje się w profilaktyce zdrowotnej u osób narażonych na dolegliwości i schorzenia w tej części kręgosłupa. Celem takiego zastosowania jest zniwelowanie chronicznego bólu szyi.
Kołnierze stosowane są także w rehabilitacji niezbędnej m.in. przy zwyrodnieniach kręgów szyjnych, a także zaburzeniach ukrwienia górnego odcinka kręgosłupa i wynikających z tego innych dolegliwościach.
Specjaliści zalecają noszenie kołnierza ortopedycznego, gdy występuje u pacjenta:
- Ryzyko zniekształcenia postawy ciała wynikające z przewlekłej choroby odcinka szyjnego kręgosłupa;
- Możliwość skorygowania wadliwej postawy ciała i nieprawidłowego ustawienia głowy;
- Zwyrodnienia kręgów szyjnych (dyskopatia) w różnych stopniach zaawansowania;
- Bóle reumatyczne, sztywnienie mięśni szyi i karku;
- Nerwobóle w okolicy szyi i ramion;
- Kontuzje, stłuczenia, skręcenia stawów międzykręgowych, kręcz szyi,
- Konieczność czasowego odciążenia górnego odcinka kręgosłupa.
Jak długo powinno się nosić kołnierz ortopedyczny?
Długość, jak i częstotliwość oraz czas noszenia kołnierza w ciągu dnia powinna być wyznaczona przez lekarza specjalistę lub rehabilitanta. Nie jest zalecane noszenie kołnierza przez cały dzień i w dłuższej perspektywie. Może to bowiem doprowadzić do osłabienia mięśni, ścięgien i więzadeł szyi, co w konsekwencji jest większą szkodą niż same dolegliwości bólowe czy uraz.
W większości przypadków lekarze zalecają stosowanie kołnierza ortopedycznego kilka godzin w ciągu dnia, podczas których pacjent wykonuje najbardziej zaawansowane czynności, maksymalnie przez okres 4-6 tygodni.

Najczęstsze przyczyny błędów przy zakładaniu kołnierza ortopedycznego
- Nieprawidłowe dopasowanie rozmiaru – zbyt luźny kołnierz nie stabilizuje szyi, a zbyt ciasny może utrudniać oddychanie lub uciskać naczynia krwionośne;
- Zła pozycja głowy pacjenta – odchylanie szyi w czasie zakładania kołnierza może prowadzić do pogłębienia urazu kręgosłupa;
- Brak szkolenia personelu medycznego – niewystarczająca wiedza medyczna i brak praktyki w zakładaniu sprzętu ortopedycznego;
- Zakładanie kołnierza bez uprzedniego unieruchomienia głowy – może prowadzić do dodatkowych uszkodzeń rdzenia kręgowego.
Skutki błędnie założonego kołnierza ortopedycznego
- Pogłębienie uszkodzenia kręgosłupa szyjnego;
- Niedotlenienie mózgu w wyniku ucisku na tętnice szyjne;
- Ból, zawroty głowy, a nawet utrata przytomności;
- Zwiększenie ryzyka trwałych uszkodzeń neurologicznych.

Jakie roszczenia przysługują pacjentowi?
- Odszkodowanie – zwrot wszystkich kosztów poniesionych w związku z błędem medycznym, takich jak: leczenie i rehabilitacja, konsultacje specjalistyczne, zakup leków i sprzętu medycznego, dojazdy do placówek medycznych, utracone dochody lub wynagrodzenie;
- Zadośćuczynienie – rekompensata za cierpienia fizyczne i psychiczne, jakiego doznał pacjent. Wysokość zadośćuczynienia jest zależna od m.in. skali uszczerbku na zdrowiu, długości leczenia i rehabilitacji, wpływu urazu na życie codzienne, pracę i relacje społeczne;
- Renta – jeśli pacjent w wyniku błędu stracił zdolność do pracy lub wymaga stałej opieki, może ubiegać się o rentę z tytułu zwiększonych potrzeb życiowych, rentę wyrównawczą, rentę uzupełniającą;
- Zwrot kosztów przygotowania do innego zawodu – w przypadku trwałej niezdolności do wykonywania dotychczasowego zawodu.
Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2022 r. sygn. akt XXV C 2350/20
W przedmiotowej sprawie powódka została przyjęta do Szpitala na podstawie skierowania lekarza, który zalecił leczenie operacyjne żylaków prawej kończyny dolnej. W dniu 13.10.2017 r. przeprowadzono operację usunięcia żylaków. W trakcie zabiegu operator błędnie uznał tętnicę udową powierzchniową za żyłę i dokonał jej przecięcia. Błąd został dostrzeżony przez operatora, który wezwał innego lekarza celem zszycia tętnicy. W dniu 14.10.2017 r. u powódki stwierdzono zaburzenie ukrwienia tętniczego operowanej kończyny w postaci nieznacznego ochłodzenia i bladości, bez cech zespołu niedokrwienia. U powódki wykonano dodatkowe badania, które wykazały niedrożność tętnicy w miejscu zszycia.
W dniu 17.10.20217 r. powódka została poddana operacji rekonstrukcji tętnicy udowej powierzchniowej prawej wstawką z żyły odpiszczelowej. Z uwagi na fakt, iż tętno na tętnicy obwodowej było słabsze niż po stronie zdrowej, u powódki wykonano dodatkowe badania, które wykazały drożność naczynia.
W wyniku ww. zabiegu operacyjnego doszło do jatrogennego uszkodzenia tętnicy udowej powierzchniowej prawej na skutek niezachowania należytej ostrożności operacyjnej przez lekarza operującego. W ocenie Sądu pozwani biorący udział w niniejszym procesie ponoszą co do zasady odpowiedzialność wobec powódki w związku z zachowaniem się personelu pozwanego Szpitala wobec powódki podczas opisanego powyżej świadczenia usług medycznych.
Sąd zasądził od pozwanego Szpitala kwotę 60 000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę spowodowaną błędem medycznym popełnionym przez personel medyczny pozwanego Szpitala.

Błędne założenie kołnierza ortopedycznego – błąd medyczny
Nieprawidłowe założenie kołnierza ortopedycznego to nie tylko błąd medyczny – to realne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Jeśli pacjent w wyniku takiego zaniedbania doznał pogorszenia stanu zdrowia, ma prawo dochodzić roszczeń cywilnych wobec placówki medycznej, lekarza lub ich ubezpieczyciela.
Kancelaria Radcy Prawnego dr Tymoteusz Zych w ramach świadczonych usług udzieli pomocy w dochodzeniu Państwa praw związanych ze sprawą, w której nastąpił błąd medyczny.
Zapraszamy do kontaktu pod numerem telefonu 726 003 505.
