Zadośćuczynienie i odszkodowanie za błąd medyczny przy pobraniu do badań krwi u pacjenta

Zadośćuczynienie i odszkodowanie za błąd medyczny przy pobraniu do badań krwi u pacjenta

Zadośćuczynienie i odszkodowanie za błąd medyczny przy pobraniu do badań krwi u pacjenta

Odszkodowanie za złe pobranie krwi to temat, który dotyczy zarówno kwestii medycznych, jak i prawnych. Błąd medyczny związany z niewłaściwym pobraniem krwi może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych dla pacjenta, w tym:

  • infekcji,
  • uszkodzenia naczyń krwionośnych,
  • trwałego kalectwa.

W związku z tym, pacjenci poszkodowani w wyniku takiego zdarzenia jak błąd mają prawo dochodzić swoich roszczeń odszkodowawczych. Korzystają przy tym z przepisów prawa cywilnego oraz medycznego.

Błąd medyczny i jego konsekwencje przy wykonaniu pobrania krwi

Infekcja

Pierwszym i najczęściej występującym powikłaniem związanym z niewłaściwym pobraniem krwi jest infekcja.

  • Niewłaściwe przygotowanie miejsca wkłucia,
  • brak odpowiedniej higieny rąk osoby pobierającej krew,
  • użycie niesterylnych narzędzi

może prowadzić do wprowadzenia patogenów do organizmu pacjenta.

Infekcje te mogą mieć różny przebieg, od łagodnych, miejscowych stanów zapalnych po ciężkie, systemowe infekcje wymagające hospitalizacji. W skrajnych przypadkach, szczególnie u osób z obniżoną odpornością, takie infekcje mogą być śmiertelne. Przepisy prawne nakładają na personel medyczny obowiązek przestrzegania zasad aseptyki i antyseptyki, a także stosowania odpowiednich procedur dezynfekcji. Ma to się odbywać zgodnie z ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.

Uszkodzenie naczyń krwionośnych

Kolejnym poważnym ryzykiem związanym z niewłaściwym pobraniem krwi jest uszkodzenie naczyń krwionośnych. Do takich uszkodzeń może dojść na skutek

  • nieumiejętnego wkłucia igły,
  • zbyt głębokiego lub płytkiego wkłucia,
  • a także błąd w wyborze miejsca pobrania krwi.

Uszkodzenia te mogą prowadzić do:

  • powstania krwiaków,
  • zapalenia żył,
  • a w najgorszych przypadkach do konieczności chirurgicznego leczenia powstałych powikłań.

W związku z tym personel medyczny musi być odpowiednio przeszkolony i mieć doświadczenie w wykonywaniu tego typu procedur. Jest to regulowane przepisami dotyczącymi kwalifikacji zawodowych pracowników medycznych. Są one zawarte między innymi w ustawie z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej.

Kalectwo pacjenta

Najcięższym skutkiem niewłaściwego pobrania krwi może być trwałe kalectwo pacjenta. W wyniku poważnych uszkodzeń:

  •  naczyń krwionośnych,
  • nerwów,
  • innych struktur anatomicznych,

może dojść do sytuacji, w której pacjent będzie zmuszony do długotrwałej rehabilitacji. W niektórych przypadkach może to prowadzić nawet do stałej niepełnosprawności. Przykładem może być uszkodzenie nerwu pośrodkowego w trakcie pobierania krwi z dołu łokciowego. Może to prowadzić do trwałych zaburzeń czucia i funkcji motorycznych ręki. W takich przypadkach pacjent ma prawo dochodzić swoich praw na drodze sądowej, domagając się odszkodowania i zadośćuczynienia za poniesione szkody. Kwestie te są regulowane przez przepisy kodeksu cywilnego, w szczególności przez art. 444–447, które dotyczą odpowiedzialności za szkodę na osobie oraz wysokości należnego odszkodowania.

Błędy przedanalityczne

Błąd przedanalityczny powstaje przed analizą laboratoryjną. Stanowi on znaczną część problemów związanych z diagnostyką laboratoryjną. Przyczynia się on do uzyskania niewiarygodnych wyników badań. Może to prowadzić do błędnej diagnozy i niewłaściwego leczenia. Najczęściej spotykane błędy to:

  • niewłaściwe przygotowanie pacjenta,
  • nieodpowiednie pobranie próbek,
  • niewłaściwe ich przechowywanie i transport.

Niewłaściwe przygotowanie pacjenta

Kluczowe znaczenie ma odpowiednie przygotowanie pacjenta przed badaniem krwi. Pacjent powinien być na czczo przez co najmniej 12 godzin przed pobraniem krwi. Spożycie jedzenia lub napojów może wpłynąć na wyniki, zwłaszcza poziom glukozy, lipidów i niektórych hormonów. Ważne jest również unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz stresu przed badaniem. Mogą one wpłynąć na poziom kortyzolu i innych substancji.

Technika pobierania próbek

Pobieranie krwi powinno być wykonywane przez wykwalifikowany personel, przestrzegający odpowiednich procedur. Zbyt długi ucisk opaski uciskowej lub nieprawidłowa technika mogą powodować hemolizę. Fałszuje to wyniki badań. Pozycja pacjenta w trakcie pobierania krwi również ma znaczenie — najlepiej, gdy jest on w pozycji siedzącej po krótkim odpoczynku.

Przechowywanie i transport próbek

Prawidłowe przechowywanie i transport próbek krwi są kluczowe dla uzyskania wiarygodnych wyników. Próbki powinny być przechowywane w odpowiedniej temperaturze i dostarczone do laboratorium w jak najkrótszym czasie. Niewłaściwe warunki przechowywania mogą prowadzić do degradacji składników krwi, co zniekształca wyniki.

Odpowiedzialność pacjentów i personelu medycznego

Odpowiedzialność za błędy przedanalityczne leży tak po stronie pacjentów, jak i personelu medycznego. Pacjenci powinni być dokładnie informowani o wymaganiach przygotowawczych przed badaniem. Personel medyczny musi z kolei przestrzegać procedur pobierania i przechowywania próbek.

Błąd medyczny i jego waga w analizie

Niewłaściwe wyniki badań mogą prowadzić do błędnej diagnozy i niewłaściwego leczenia, co jest szczególnie niebezpieczne w przypadku poważnych chorób. Dlatego tak ważne jest zrozumienie i minimalizowanie ryzyka błędów przedanalitycznych.

Unikanie błędów przedanalitycznych jest kluczowe dla uzyskania wiarygodnych wyników badań laboratoryjnych. Wymaga to współpracy pacjentów, personelu medycznego oraz stosowania odpowiednich procedur i standardów. Tylko wtedy diagnostyka laboratoryjna może dostarczyć dokładnych i użytecznych informacji. Są one niezbędne do postawienia prawidłowej diagnozy i skutecznego leczenia.

Odpowiedzialność za błąd medyczny

Warto zaznaczyć, że odpowiedzialność za błąd medyczny nie zawsze leży wyłącznie po stronie personelu wykonującego procedurę. Błąd medyczny często powstaje przez zaniedbania systemowe, takie jak braki w wyposażeniu, niewystarczające szkolenia, czy nadmierne obciążenie pracą. W takich przypadkach odpowiedzialność może spoczywać również na zarządzających placówką medyczną. Są oni zobowiązani do zapewnienia odpowiednich warunków pracy i wyposażenia. Musi to nastąpić zgodnie z przepisami prawa. Zawiera je m.in. ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.

Kodeks cywilny

Podstawowym aktem prawnym regulującym kwestie odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez pracowników służby zdrowia jest kodeks cywilny. Zgodnie z artykułem 415 kodeksu cywilnego: „Kto z winy swojej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia”. W kontekście medycznym oznacza to, że jeżeli błąd przy pobieraniu krwi wynikał z:

  • niedbalstwa,
  • braku odpowiednich kwalifikacji,
  • niezastosowania się do standardów medycznych,

pacjent ma prawo do odszkodowania za poniesione straty.

Ustawa o działalności leczniczej

Odpowiedzialność cywilnoprawna pracowników służby zdrowia jest także szczegółowo określona w ustawie o działalności leczniczej. Podmiot leczniczy ponosi odpowiedzialność za szkody na osobie wyrządzone przez osoby, za które ten podmiot odpowiada zgodnie z art. 67a tej ustawy. Dotyczy to też personelu medycznego. W praktyce oznacza to, że szpital czy przychodnia może być zobowiązana do wypłaty odszkodowania. Ma to miejsce, jeżeli miał miejsce błąd osoby zatrudnionej przez tę placówkę.

Przesłanki do przyznania odszkodowania za błąd medyczny

Proces dochodzenia odszkodowania za złe pobranie krwi wymaga udowodnienia kilku kluczowych elementów. Po pierwsze, konieczne jest wykazanie, że miał miejsce błąd medyczny. Może to obejmować:

  • niewłaściwe wykonanie procedury pobrania krwi,
  • użycie niezdezynfekowanych narzędzi,
  • niewłaściwe miejsce wkłucia,
  • brak odpowiedniego nadzoru.

Po drugie, należy udowodnić związek przyczynowy między faktem, że miał miejsce błąd medyczny a powstałą szkodą. Przykładowo, że infekcja czy uszkodzenie nerwów bezpośrednio wynikają z niewłaściwie przeprowadzonej procedury. Wreszcie, pacjent musi wykazać, że doznał rzeczywistej szkody, która może obejmować jednakowo:

  • straty materialne (np. koszty leczenia),
  • jak i niematerialne (np. ból i cierpienie).

Wykazanie tych przesłanek może powodować przyznanie zadośćuczynienia i odszkodowania za złe pobranie krwi.

Proces sądowy

W Polsce pacjenci mogą dochodzić swoich praw przed sądem cywilnym, składając pozew przeciwko podmiotowi leczniczemu. Proces ten jest często skomplikowany i wymaga wsparcia prawnika specjalizującego się w sprawach medycznych. Często także biegli z zakresu medycyny są powoływani, aby ocenić, czy miał miejsce błąd i jakie były jego skutki.

Ubezpieczenia OC

Warto również wspomnieć o możliwości skorzystania z tzw. ubezpieczeń od odpowiedzialności cywilnej, które są obowiązkowe dla podmiotów leczniczych. Każda placówka medyczna musi posiadać ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych zgodnie z art. 25 ustawy o działalności leczniczej. W praktyce oznacza to, że w przypadku udowodnienia, że miał miejsce błąd medyczny, odszkodowanie może być wypłacone z polisy ubezpieczeniowej. Zwiększa to szanse pacjenta na uzyskanie należnej rekompensaty.

Rzecznik Praw Pacjenta

Nie można również pominąć roli Rzecznika Praw Pacjenta. Jest on instytucją powołaną do ochrony praw pacjentów i może udzielać wsparcia w dochodzeniu roszczeń. Pacjent ma prawo zgłosić skargę do Rzecznika, który może podjąć interwencję i wspierać go w procesie dochodzenia odszkodowania.

Jak uzyskać odszkodowanie? Wyroki w postępowaniach sądowych

W postępowaniu sądowym kluczowe jest udokumentowanie błędu i jego wpływu na zdrowie pacjenta. Sąd ocenia dowody, w tym opinie biegłych, aby ustalić, czy doszło do zaniedbania. Wyroki mogą przyznawać odszkodowanie na pokrycie kosztów leczenia, rekompensatę za ból i cierpienie oraz inne straty finansowe.

Orzecznictwo — wyrok VI ACa 1489/13

W wyroku sygn. akt VI ACa 1489/13matka noworodka była w pierwszej ciąży od lutego 2006 roku. Przeprowadzone badania krwi w marcu i październiku 2006 roku wykazały, że powódka ma grupę krwi „0” Rh-. Nie stwierdzono przeciwciał odpornościowych. Po porodzie 1 grudnia 2006 roku badanie krwi potwierdziło grupę krwi „0” Rh- powódki i brak przeciwciał odpornościowych. Natomiast noworodek miał grupę krwi „0” Rh+.

Błąd medyczny polegał na niezakwalifikowaniu matki do podania immunoglobuliny anty D. Gdy matka ma grupą krwi „0” Rh-, a jej dziecko ma grupę „0” Rh+, należy podać immunoglobulinę anty D. Ma to nastąpić w ciągu 72 godzin po porodzie. Ma to zapobiec immunizacji w kolejnych ciążach. Matka nie została poinformowana o konieczności podania immunoglobuliny anty D.

W wyniku tego, że miał miejsce błąd, w drugiej ciąży, zakończonej poronieniem, u matki wykryto przeciwciała anty D. W trzeciej ciąży badania krwi wykazały obecność alloprzeciwciał anty D. Skutkowało to konfliktem serologicznym i wcześniejszym porodem małoletniego dziecka, które urodziło się z chorobą hemolityczną i niedokrwistością.

Sąd Apelacyjny potwierdził, że niepodanie immunoglobuliny anty D po pierwszym porodzie stanowiło błąd medyczny. Spowodował on immunizację matki i problemy zdrowotne w kolejnych ciążach. Sąd uznał, że ten błąd medyczny miał związek przyczynowy z powikłaniami zdrowotnymi u małoletniego dziecka. Był on podstawą do zasądzenia zadośćuczynienia w wysokości 50 000 zł z odsetkami.

Problem leżał w interpretacji wyników i w dalszym postępowaniu medycznym po pobraniu krwi. Błąd lekarski polegał na niezakwalifikowaniu pacjentki do podania immunoglobuliny anty D po porodzie. Jest to standardem medycznym w przypadku konfliktu serologicznego. Skutkiem tego zdarzenia, które stanowiło błąd, była immunizacja matki, która wpłynęła na komplikacje zdrowotne w kolejnych ciążach i na zdrowie jej dziecka.

Orzecznictwo — wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi, III Ca 667/20 

Sąd Okręgowy w swoim postępowaniu rozpatrywał sprawę odwołania pracownika, który został zwolniony za niewłaściwe wykonywanie obowiązków. Pracownik twierdził, że badania krwi, na podstawie których podjęto decyzję, były przeprowadzone błędnie. Sąd uznał, że badania zostały przeprowadzone zgodnie z procedurami i były wiarygodne, co skutkowało oddaleniem powództwa.

Orzecznictwo — wyrok Sądu Rejonowego w Sieradzu, I C 49/14 

Sąd Rejonowy rozpatrywał w postępowaniu sprawę przywrócenia do pracy pracownika zwolnionego za naruszenie regulaminu pracy. Pracownik zarzucał błędne przeprowadzenie badań diagnostycznych. Miały one mieć wpływ na jego zwolnienie. Sąd uznał, że nieprawidłowości w badaniach mogły wpłynąć na decyzje pracodawcy. Uzasadniało to przyznanie odszkodowania w ograniczonej wysokości.

Orzecznictwo — wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi, I ACa 679/18 

W tej sprawie pacjent ucierpiał na skutek błędnych badań krwi, które wpłynęły na diagnozę i leczenie. Sąd Apelacyjny stwierdził, że błędy te miały istotny wpływ na zdrowie pacjenta. W rezultacie sąd przyznał zadośćuczynienie oraz odszkodowanie za błąd medyczny, podkreślając konieczność zachowania najwyższych standardów przez personel medyczny.

Orzecznictwo — wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi, I ACa 872/17

W sprawie miał miejsce błąd medyczny, w związku z którym powódka doznała poważnych uszczerbków na zdrowiu. Miało to miejsce w wyniku nieprawidłowo przeprowadzonego badania krwi. Błąd ten doprowadził do błędnej diagnozy i niewłaściwego leczenia. Sąd Apelacyjny uznał, że personel medyczny nie dopełnił obowiązków należytej staranności. Było to podstawą do przyznania zadośćuczynienia i odszkodowania za błąd medyczny powódce.

Przypadek Nikodema z Grudziądza

Podczas rutynowego pobierania krwi trzymiesięcznemu Nikodemowi, pielęgniarka wbiła się w tętnicę zamiast w żyłę, co spowodowało poważne powikłania. Dziecko musiało przejść operację w Bydgoszczy. Rodzice złożyli zawiadomienie do prokuratury oraz skargę do dyrektora szpitala. Prokuratura umorzyła sprawę, uznając zdarzenie za rzadkie powikłanie. Rodzice kontynuują walkę o sprawiedliwość.

Jak uzyskać odszkodowanie za błąd medyczny przy pobraniu krwi — podsumowanie

Podsumowując, odszkodowanie za złe pobranie krwi jest możliwe do uzyskania, jednak proces ten wymaga odpowiedniego przygotowania i wsparcia prawnego. Pacjent musi udowodnić, że miał miejsce błąd medyczny, że błąd ten spowodował szkodę oraz że szkoda ta ma wymierny charakter. Skuteczna dochodzenie roszczeń może opierać się na przepisach kodeksu cywilnego oraz ustawy o działalności leczniczej. Wsparcie prawne oraz korzystanie z ubezpieczeń OC placówek medycznych mogą znacząco zwiększyć szanse na uzyskanie sprawiedliwości.

Niezależnie od ścieżki postępowania, by uzyskać odszkodowanie za błąd medyczny, kluczowa jest współpraca z kompetentnym prawnikiem.

Kancelaria radcy prawnego dr Tymoteusz Zych w ramach świadczonych usług pomoże w dochodzeniu Państwa praw w związku z błędami medycznymi.

Zapraszamy do kontaktu pod numerem telefonu 794 670 078. 

Tymoteusz Zych

Tymoteusz Zych

Radca prawny, doktor nauk prawnych.

Przemysław Pietrzak

Prawnik

Skontaktuj się z nami!

Zostaw swój telefon, a oddzwonimy do Ciebie, by udzielić pomocy Tobie lub Twoim bliskim.

Kontakt