Zakażenie Staphylococcus epidermidis MRCNS
Zakażenia wywołane przez Staphylococcus epidermidis w wariancie MRCNS (Methicillin-Resistant Coagulase-Negative Staphylococci) stanowią istotny problem w praktyce szpitalne. Choć bakteria jest naturalnym składnikiem mikroflory skóry, w określonych warunkach może prowadzić do poważnych powikłań, szczególnie u pacjentów hospitalizowanych.
Charakterystyka zakażenia i jego znaczenie kliniczne
Do zakażenia dochodzi najczęściej w sytuacji przerwania naturalnych barier ochronnych organizmu. W warunkach szpitalnych ma to miejsce przede wszystkim przy procedurach inwazyjnych.
Najczęstsze sytuacje ryzyka wystąpienia zakażenia to:
- Obecność cewników naczyniowych,
- Zabiegi operacyjne,
- Implanty i protezy,
- Długotrwała hospitalizacja.
Szczepy MRCNS są szczególnie trudne w leczeniu, ponieważ:
- Wykazują oporność na metycylinę i wiele innych antybiotyków,
- Tworzą biofilm utrudniający eliminację bakterii,
- Mogą powodować zakażenia o nietypowym, skąpoobjawowym przebiegu.
W praktyce klinicznej prowadzi to m.in. do zakażeń krwi, infekcji związanych z implantami czy zapalenia wsierdzia.
Zakażenie szpitalne a ryzyko medyczne
Z prawnego punktu widzenia niezwykle istotne jest odróżnienie zakażenia jako powikłania od zakażenia będącego skutkiem zaniedbania. Sam fakt wystąpienia infekcji nie przesądza jeszcze o odpowiedzialności szpitala.
Ocena sytuacji zakażenia koncentruje się na tym:
- Czy ryzyko zakażenia było typowe dla danej procedury,
- Czy zostało ono odpowiednio zakomunikowane pacjentowi,
- Czy placówka podjęła działania minimalizujące zagrożenie.
W przypadku bakterii takich jak Staphylococcus epidermidis, które są wszechobecne, granica między ryzykiem a błędem bywa szczególnie cienka.
Obowiązki szpitala w zakresie przeciwdziałania zakażeniom
Szpital ma obowiązek aktywnie przeciwdziałać zakażeniom, a nie jedynie redagować na ich skutki. Obowiązki te mają charakter praktyczny i systemowy.
Najważniejsze obszary działania w przypadku zakażenia obejmują:
- Organizację systemu kontroli zakażeń, który realnie monitoruje i analizuje przypadki infekcji,
- Przestrzeganie zasad higieny i aseptyki, w tym dezynfekcję rąk i sterylizację sprzętu,
- Regularne szkolenia personelu, zapewniające aktualność wiedzy i praktyki,
- Racjonalną antybiotykoterapię, ograniczającą rozwój szczepów opornych,
- Nadzór nad sprzętem medycznym, zwłaszcza tym mającym kontakt z krwią i tkankami.
Istotne jest, że odpowiedzialność szpitala nie kończy się na stworzeniu procedur – musi on wykazać, że są one rzeczywiście stosowane w praktyce.
Odpowiedzialność szpitala w przypadku zakażenia Staphylococcus epidermidis MRCNS
Odpowiedzialność placówki medycznej za zakażenie szpitalne pojawia się wtedy, gdy można wykazać brak należytej staranności. W praktyce oznacza to analizę całokształtu funkcjonowania w danym przypadku,
Pod uwagę przy analizie możliwości zakwalfikowania zakażenia jako zakażenia szpitalnego bierze się m.in.:
- Sposób organizacji opieki nad pacjentem,
- Przestrzeganie procedur sanitarnych,
- Reakcję na pojawiające się objawy zakażenia,
- Jakość prowadzonej dokumentacji medycznej.
W wielu sprawach dotyczących zakażenia szpitalnego istotne znaczenie ma fakt, że zakażenie wystąpiło w trakcie hospitalizacji. Nie przesądza to automatycznie o winie, ale powoduje konieczność szczegółowego wyjaśnienia okoliczności przez placówkę.
Specyfika dowodowa spraw o zakażenia szpitalne
Sprawy dotyczące zakażeń należą do najbardziej wymagających dowodowo. Wynika to z ograniczonego dostępu pacjenta do informacji o funkcjonowaniu szpitala.
Kluczową rolę odgrywają: dokumentacja medyczna, wyniki badań mikrobiologicznych, opinie biegłych z zakresu epidemiologii i mikrobiologii.
To właśnie na ich podstawie ocenia się, czy zakażenie było możliwe do uniknięcia przy zachowaniu właściwych standardów.
Czy zakażeniu można było zapobiec?
To pytanie stanowi punkt centralny każdej analizy prawnej. W przypadku zakażenia Staphylococcus epidermidis MRCNS odpowiedź zależy od wielu czynników, takich jak stan zdrowia pacjenta czy charakter leczenia.
Można jednak wskazać ogólną zasadę: im lepiej funkcjonuje system zapobiegania zakażeniom, tym mniejsze ryzyko ich wystąpienia – choć nigdy nie spada ono do zera.
Jakie są objawy zakażenia Staphylococcus epidermidis MRCNS?
- Zmiany skórne,
- Złe samopoczucie,
- Ropnie na skórze,
- Bóle w miejscu zakażenia gronkowcem,
- Owrzodzenia,
- Wykwity pod powierzchnią skóry.
Objawy zakażenia gronkowcem skórnym nie są charakterystyczne — każdy przypadek gronkowca skórnego może dawać nieco inne objawy, w zależności od tego, którą część ciała zaatakuje. Na objawy gronkowca skórnego powinny zwrócić uwagę szczególnie osoby, które mają przejść operację.
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 20 listopada 2014 r. (I ACa 621/14)
„W przypadku zakażeń szpitalnych niedbalstwo szpitala można przyjąć w drodze domniemania faktycznego”
Powódka została przyjęta do szpitala z powodu bolesnej deformacji i niestabilności lewego stawu skokowego, wynikającej z dużej koślawości. Pacjentką opiekował się lekarz, który wykonywał u niej wcześniej operacje z powodzeniem. Po konsultacji z producentem endorprotez lekarz uzyskał informację, że stan stawu skokowego powódki umożliwia wszczepienie protezy. W tej sytuacji podjął decyzję, że jedynym sposobem umożliwienia pacjentce chodzenia jest usztywnienie stawu skokowego poprzez doprowadzenie do zrostu kostnego kości piszczelowej i skokowej.
Przeprowadzono u powódki zabieg operacyjny, w sposób typowy i prawidłowy. Przebieg operacyjny był niepowikłany. Stwierdzono wygojenie rany pooperacyjnej, zdjęto szwy i wypisano pacjentkę do domu.
Podczas wizyty kontrolnej stwierdzono u powódki obecność martwicy rozpływanej na przedniej powierzchni stawu skokowego. Zastosowano leczenie miejscowe i ogólne. W obrazie RTG stwierdzono złamanie gwoździa stabilizującego.
Po stwierdzeniu zmian ropnych na lewej stopie powódka była leczona antybiotykami i opatrunkami. W pobranej od pacjentki wydzielinie stwierdzono obecność Staphylococcus aureus i Pseudomonas aeruginosa.
Podczas konsultacji rozpoznano przewlekłe zakażenie lewego stawu skokowego. Badania bakteriologiczne wykazały w obrębie zmian zapalnych obecność drobnoustrojów: P. Aeruginoza, E. Faecalis oraz S. Aureus. Zakażenie stwierdzone u powódki było zakażeniem szpitalnym, związanym z operację.
W związku z powyższym sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę:
- 200 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę,
- 13 570,00 zł tytułem odszkodowania,
- 28 215,00 zł tytułem skapitalizowanej renty na zwiększone potrzeby oraz
- 855 zł miesięcznie tytułem renty na zwiększone potrzeby.
Podsumowanie
Zakażenie Staphylococcus epidermidis MRCNS to problem znajdujący się na styku medycyny i prawa. Nie każde zakażenie oznacza błąd, ale każde wymaga analizy pod kątem tego, czy szpital dochował należytej staranności.
Z perspektywy pacjenta kluczowe jest prawo do bezpieczeństwa i rzetelnej informacji. Z perspektywy szpitala — obowiązek stworzenia systemu, który realnie ogranicza ryzyko zakażeń, a nie tylko formalnie je opisuje.
Kancelaria Radcy Prawnego dr Tymoteusz Zych w ramach świadczonych usług udzieli pomocy w dochodzeniu Państwa praw.
Zapraszamy do kontaktu pod numerem: 726 003 505.
