Błąd medyczny podczas leczenia bruksizmu
Czym jest bruksizm i jak przebiega jego leczenie?
Bruksizm to patologiczne zaciskanie lub zgrzytanie zębami, które może występować zarówno w ciągu dnia, jak i podczas snu. Schorzenie to prowadzi do uszkodzeń zębów, problemów w stawie skroniowo-żuchwowym, bólów głowy oraz poważnych dolegliwości mięśniowych. Leczenie bruksizmu obejmuje diagnostykę stomatologiczną i neurologiczną, stosowanie indywidualnych szyn relaksacyjnych, terapię rehabilitacyjną, farmakologiczną, a w niektórych przypadkach np. botulinoterapię.
Prawidłowy proces leczenia to nie tylko zastosowanie odpowiednich metod, ale też właściwa diagnoza, właściwe dobranie terapii i ciągła kontrola pacjenta. Wszelkie zaniedbania stomatologiczne mogą prowadzić do trwałych skutków zdrowotnych, które stają się podstawą powództwa o odszkodowanie.
Czym jest błąd medyczny w leczeniu bruksizmu?
W polskim systemie prawa błąd medyczny nie jest twardo zdefiniowany w ustawie – jego znaczenie kształtuje głównie orzecznictwo sądowe i literatura prawnicza. Błędem medycznym jest działanie lub zaniechanie sprzeczne z aktualnym poziomem wiedzy medycznej i obowiązującymi standardami postępowania, które jednocześnie powoduje szkodę pacjenta.
W polskim systemie prawa błąd medyczny nie jest twardo zdefiniowany w ustawie – jego znaczenie kształtuje głównie orzecznictwo sądowe i literatura prawnicza. Błędem medycznym jest działanie lub zaniechanie sprzeczne z aktualnym poziomem wiedzy medycznej i obowiązującymi standardami postępowania, które jednocześnie powoduje szkodę pacjenta.
Błąd medyczny to jednak więcej niż zwykłe powikłanie leczenia – pacjent musi udowodnić, że szkoda wynikała z zaniedbania personelu medycznego i jego odejścia od akceptowanych norm opieki zdrowotnej.

Przyczyny i objawy bruksizmu
Wyróżnia się częste przyczyny zgrzytania zębami i zaciskania zębów — stres oraz wady zgryzu. W pierwszym przypadku objawy i dolegliwości nasilają się wraz z narastającym napięciem — np. kiedy następuje trudny okres, problemy w życiu osobistym czy też wtedy, kiedy łączy się z innymi schorzeniami, takimi jak różnego rodzaju nerwice.
W innej sytuacji — gdy dolegliwości wynikają z wad zgryzu — ścieranie się zębów powodowane jest tym, że stykają się one ze sobą w sposób nieprawidłowy. Jest to rzadziej spotykany problem, a rozwiązać go może skorzystanie z pomocy zespołu specjalistów: lekarza ortodonty, protetyka i fizjoterapeuty stomatologicznego.
Zgrzytanie, zaciskanie i ścieranie zębów przekłada się na różnego rodzaju dolegliwości. Wielu z nich można nie kojarzyć z problemem natury stomatologicznej. Do najczęstszych objawów należą:
- Starte zęby,
- Nadwrażliwe dziąsła,
- Krwawienie podczas zabiegów higieny jamy ustnej,
- Uporczywe napięciowe bóle głowy i gałek ocznych (przypominające ataki migreny),
- Problemy z żuciem, ograniczona ruchomość stawu skroniowo-żuchwowego, a nawet trzaski w stawach podczas przeżuwania,
- Bóle karku,
- Bóle pleców,
- Bóle ucha, nawracające stany zapalne ucha oraz odczuwane szumy w uszach,
- Bóle barków,
- Bóle szczęki,
- Zaburzenia słuchu,
- Charakterystyczny kształt twarzy — kwadratowy, z mocno zarysowanymi i rozrośniętymi mięśniami żucia (żwaczami).
Diagnostyka i leczenie bruksizmu
Bruksizm stwierdza się na podstawie informacji uzyskanych w wywiadzie świadczących o zaciskaniu zębów i zgrzytaniu nimi w czasie snu, gdy klinicznie obserwuje się:
- Patologiczne starcie zębów;
- Tarczki;
- Wytarcia;
- Pęknięcia szkliwa;
- Ubytki klinowe;
- Girlandy na języku odpowiadające odciskom koron zębów;
- Hipertonię i hipertrofię mięśni żwaczy, uczucie ich zdrętwienia;
- Ból okolicy skroniowej po przebudzeniu;
- Ból okolicy stawu skroniowo-żuchwowego.
Najczęściej stosowanym badaniem dodatkowym w diagnostyce bruksizmu jest elektromiografia (EMG) mięśni żwaczy i skroniowych (części przednich), wchodząca w skład badania polisomnograficznego. Leczenie jest złożone i nastawione na:
- Redukcję czynników stresogennych;
- Uśmierzenie bólu;
- Ochronę tkanek zębów;
- Zmniejszenie napięcia mięśni żucia;
- Uświadomienie pacjenta o istocie problemu.

Czym jest błąd medyczny w leczeniu bruksizmu?
W polskim systemie prawa błąd medyczny nie jest twardo zdefiniowany w ustawie – jego znaczenie kształtuje głównie orzecznictwo sądowe i literatura prawnicza. Błędem medycznym jest działanie lub zaniechanie sprzeczne z aktualnym poziomem wiedzy medycznej i obowiązującymi standardami postępowania, które jednocześnie powoduje szkodę pacjenta.
W polskim systemie prawa błąd medyczny nie jest twardo zdefiniowany w ustawie – jego znaczenie kształtuje głównie orzecznictwo sądowe i literatura prawnicza. Błędem medycznym jest działanie lub zaniechanie sprzeczne z aktualnym poziomem wiedzy medycznej i obowiązującymi standardami postępowania, które jednocześnie powoduje szkodę pacjenta.
Błąd medyczny to jednak więcej niż zwykłe powikłanie leczenia – pacjent musi udowodnić, że szkoda wynikała z zaniedbania personelu medycznego i jego odejścia od akceptowanych norm opieki zdrowotnej.

Wyrok Sądu Rejonowego w Sieradzu z dnia 4 października 2022 r. (I C 43/21)
Powódka zgłosiła się do pozwanej celem podjęcia leczenia ortodontycznego. W trakcie wizyty zdiagnozowano tyłozgryz całkowity z protruzją zęba 11, brak zębów 25 i 26 oraz stłoczenie i protruzję siekaczy dolnych. Zaplanowano leczenie z ekstrakcją zębów 15 i 35 z aparatem stałym na łuku zębowym górnym i dolnym. Do zadań lekarza miało należeć: zamknięcie luk poekstrakcyjnych, prawidłowe uszeregowanie stłoczonych i zrotowanych zębów oraz uzyskanie prawidłowego nagryzu i zaguzkowania obu łuków zębowych.
Pozwana, pomimo że sama zaleciła uzupełnienie braków zębowych, rozpoczęła leczenie ortodontyczne bez wykonania zaleceń w tym zakresie. Biegli wskazali następujące braki lub nieścisłości:
- Brak wpisu o wykonaniu i brak wyniku analizy cefalometrycznej zawartej w dokumentacji medycznej powódki,
- Brak wpisów dotyczących wywiadu podmiotowego, szczegółowego badania klinicznego i skrótowość prowadzonej dokumentacji, która zawierała ogólne informacje, niezawierające istotnych dla weryfikacji postawionej diagnozy klasyfikacji, a cała karta pacjentki była prowadzona w sposób lapidarny,
- Brak wpisu dotyczącego poinformowania poszkodowanej o możliwości wystąpienia dalszych powikłań ze strony stawów skroniowo-żuchwowych, pomimo zastosowania leczenia ortodontycznego,
- Przeprowadzenie leczenia ortodontycznego niezgodnie z pierwotnie przedstawionym planem, bez wyjaśnienia przyczyny zmiany w dokumentacji medycznej. Plan leczenia zakładał pierwotnie leczenie ekstrakcyjne z kamuflażem wady. Ostatecznie leczenie zakończono bez usunięcia wskazanych zębów. Nie wiadomo, w jaki sposób wyrównano przednio-tylną komponentę wady, bowiem tyło zgryz całkowity, co do zasady zakłada cofnięcie uzębienia żuchwy. Jeśli odbyło się to za pomocą wyciągów wewnątrzustnych lub innej techniki ortopedycznego wysuwania żuchwy (korektory) to mogło to mieć wpływ na zwiększenie dolegliwości ze strony stawów skroniowo-żuchwowych.
Powódka nadal odczuwa zaburzenia w stawach skroniowo-żuchwowych. Nie jest w stanie spożywać twardych pokarmów, ma ograniczone możliwości otwierania ust. Nie może swobodnie otwierać jamy ustnej — jeść, przeżuwać, a czasami także mówić.
Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, że odpowiedzialność za rozstrój zdrowia powódki ponosi pozwana, która w trakcie procesu leczniczego popełniła błąd, albowiem podjęła się leczenia bez wypełnienia przez powódkę zaleceń w postaci uzupełnienia braków w uzębieniu. Pozwana ponosi więc winę za wdrożenie nieprawidłowego, niedostosowanego do warunków osobniczych powódki, leczenia. Ponadto pozwana nie poinformowała powódki o możliwości wystąpienia następstw zastosowanego leczenia, czym naruszyła prawo powódki do udzielenia świadczeń zdrowotnych z należytą starannością. Jak zauważa Sąd – swoista nonszalancja pozwanej przejawia się także w nader swobodnym podejściu do dokumentacji medycznej, polegającym na sporządzaniu jej w sposób bardzo lakoniczny i powierzchowny. Sąd nie miał zarazem wątpliwości co do występowania związku przyczynowego pomiędzy zawinionym działaniem pozwanej a szkodą w postaci rozwoju zdrowia powódki, wobec czego rozstrzygnął o żądanym przez powódkę zadośćuczynieniu i odszkodowaniu.
Sąd zasądził na rzecz powódki kwotę 20 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz kwotę 11 630,00 zł tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.
Kiedy zachodzi możliwość dochodzenia odszkodowania wskutek nieprawidłowego leczenia bruksizmu?
Aby się ubiegać o odszkodowanie lub zadośćuczynienie z tytułu błędu medycznego, muszą zostać spełnione konkretne przesłanki:
- Wystąpienie szkody na zdrowiu — uszkodzenie ciała, pogorszenie stanu zdrowia, pogorszenie jakości życia;
- Błąd medyczny — postępowanie sprzeczne ze standardami wiedzy medycznej;
- Związek przyczynowy — naukowy i prawny związek między błędem a szkodą pacjenta.

Podsumowanie — błąd medyczny podczas leczenia bruksizmu
Błąd medyczny przy leczeniu bruksizmu to poważna sprawa prawna i medyczna. Pacjenci, których zdrowie ucierpiało wskutek diagnostycznych lub terapeutycznych nieprawidłowości podczas leczenia bruksizmu, mają prawo do:
- odszkodowania i zadośćuczynienia;
- renty lub innych świadczeń;
- profesjonalnej ochrony prawnej w toku postępowania.
Kancelaria Radcy Prawnego dr Tymoteusz Zych w ramach świadczonych usług udzieli pomocy w dochodzeniu Państwa praw.
Zapraszamy do kontaktu pod numerem: 726 003 505.
