Opóźnienie pierwszej pomocy po zachłyśnięciu
Zachłyśnięcie to poważny stan, który może prowadzić do niedotlenienia mózgu, uszkodzeń układu oddechowego, a nawet śmierci. Jeśli w wyniku opóźnionej lub nieprawidłowej reakcji personelu medycznego doszło do pogorszenia zdrowia pacjenta, można ubiegać się o odszkodowanie za opóźnienie w udzieleniu pierwszej pomocy po zachłyśnięciu.
Czym jest zachłyśnięcie?
Zachłyśnięcie to przedostanie się ciała obcego – najczęściej płynu, śliny, pokarmu lub wymiocin – do dróg oddechowych. Może wystąpić u dzieci, osób starszych, pacjentów nieprzytomnych lub z zaburzeniami połykania (dysfagią), a także w trakcie karmienia czy podawania leków. Zachłyśnięcie prowadzi do:
- Mechanicznej niedrożności dróg oddechowych,
- Gwałtownego kaszlu i duszności,
- Aspiracyjnego zapalenia płuc (pneumonia ab ingestis),
- Niedotlenienia organizmu i mózgu (hipoksji),
- Zatrzymania akcji serca i oddychania, w skrajnych przypadkach.
Zachłyśnięcie wymaga natychmiastowej reakcji – np. manewru Heimlicha (u dorosłych), uderzeń w okolicę międzyłopatkową (u dzieci), czy intubacji i odessania treści w warunkach szpitalnych.
Przyczyny zachłyśnięcia:
- Nieprawidłowe karmienie niemowląt i dzieci,
- Choroby neurologiczne (np. po udarze mózgu),
- Stan nieprzytomności lub sedacji (np. po lekach uspokajających),
- Niewłaściwa pozycja ciała podczas jedzenia (np. osoby leżące),
- Zaburzenia połykania (dysfagia),
- Nieprawidłowe podanie leków doustnych.
Potencjalne powikłania:
- Aspiracyjne zapalenie płuc (pneumonia ab ingestis) – najczęstsze powikłanie, może prowadzić do niewydolności oddechowej,
- Niedotlenienie mózgu (hipoksja) – nawet krótkotrwały brak tlenu może skutkować nieodwracalnymi zmianami neurologicznymi,
- Zatrzymanie oddechu i krążenia,
- Śmierć mózgu.
Znaczenie szybkiej pomocy po zachłyśnięciu
W przypadku zachłyśnięcia czas reakcji ma kluczowe znaczenie. Już po 3–4 minutach niedotlenienia mogą pojawić się nieodwracalne zmiany neurologiczne. Brak odpowiedniej pomocy może skutkować trwałym uszczerbkiem na zdrowiu, stanem wegetatywnym lub zgonem.
Opóźnienie w interwencji medycznej – zarówno w szpitalu, jak i poza nim (np. przez ratowników medycznych) – może zostać uznane za błąd medyczny lub zaniedbanie, które stanowi podstawę do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych.
Kiedy można ubiegać się o odszkodowanie?
Dochodzenie odszkodowania za opóźnioną pomoc po zachłyśnięciu jest możliwe, gdy:
- Doszło do udokumentowanego opóźnienia w udzieleniu pomocy,
- Interwencja była nieadekwatna lub niezgodna z procedurami,
- Doszło do pogorszenia stanu zdrowia lub trwałego uszczerbku,
- Zachłyśnięcie miało miejsce w instytucji odpowiedzialnej za opiekę (szpital, dom opieki, przedszkole, szkoła, zakład karny itp.).
Możliwe roszczenia to:
- Odszkodowanie za szkody fizyczne i psychiczne,
- Zadośćuczynienie za cierpienie i stres,
- Zwrot kosztów leczenia, rehabilitacji i opieki,
- Renta na przyszłość w przypadku trwałych skutków zdrowotnych.
Odpowiedzialność jednostki medycznej za opóźnienie w udzieleniu pierwszej pomocy po zachłyśnięciu
Podstawą odpowiedzialności ubezpieczonej jednostki medycznej jest art. 430 k.c., który stanowi, że ten, kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie, która przy wykonywaniu tej czynności podlega jego kierownictwu i ma obowiązek stosować się do jego wskazówek, jest odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynności.
Jak wynika z treści art. 430 k.c., do przyjęcia odpowiedzialności przewidzianej w tym przepisie niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: wyrządzenie szkody osobie trzeciej przez podwładnego (także związek przyczynowy między działaniem podwładnego a wyrządzeniem szkody), wina podwładnego oraz wyrządzenie szkody przy wykonywaniu przez podwładnego powierzonej mu czynności.
Regulacja zawarta w art. 430 k.c. opiera się na konstrukcji odpowiedzialności na zasadzie ryzyka zwierzchnika za podwładnego, czyli za osobę, która przy wykonywaniu powierzonych jej czynności podlega kierownictwu i ma obowiązek stosowania się do wskazówek i wytycznych przełożonego. W obecnym stanie prawnym zarówno w doktrynie, jak i w judykaturze nie ma wątpliwości, iż lekarz – pomimo znacznej samodzielności i niezależności w zakresie czynności diagnozy i terapii – pozostaje podwładnym zakładu leczniczego. Podlega on bowiem ogólno – organizacyjnemu zwierzchnictwu szpitala i zobowiązany jest stosować się do ustalonych przez zakład reguł dotyczących w szczególności miejsca i czasu wykonywania pracy. Tzw. ” wewnętrzna” niezależność lekarza w dziedzinie diagnozy i terapii nie ma natomiast znaczenia. Decydujące znaczenie ma bowiem fakt, iż lekarz zatrudniony w zakładzie leczniczym nie dokonuje czynności leczniczych we własnym interesie i na własny rachunek, lecz w interesie i na rachunek przełożonego (zakładu leczniczego).
Wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 30 marca 2015 r. (I C 1278/14)
W dniu 14 marca 2012 r. Wezwano pogotowie co córki powódki. Zespół Pogotowia odnotował w Karcie Medycznych Czynności Ratunkowych: po silnym zdenerwowaniu wystąpiło bicie i kołatanie serca, drętwienie kończyn górnych i dolnych, uczucie kluski w gardle. Na podstawie przeprowadzonego badania rozpoznano nerwicę wegetatywną. Zapis EKG wskazywał na ostry zespół wieńcowy.
Ponowne wezwanie pogotowia nastąpiło godzinę później. Po przybyciu na miejsce rozpoznano zgon przed przybyciem zespołu. Resuscytacja nieskuteczna. Jako prawdopodobną przyczynę zgonu wskazano podejrzenie zachłyśnięcia. Zachłyśnięcie jako przyczyna zgonu zostało potwierdzone w badaniu sekcyjnym.
Podczas pierwszej wizyty Pogotowia wykonane badanie EKG zostało źle zinterpretowane. Nie rozpoznano świeżego zawału ściany przedniej. Dalszymi konsekwencjami błędnej diagnozy było opóźnienie w udzieleniu pomocy i w konsekwencji zgon.
W przypadku ostrego zawału serca podstawową zasadą działania jest jak najszybsze przekazanie chorego do ośrodka intensywnej opieki kardiologicznej z dyżurem hemodynamicznym. 25% zgonów w ostrym zawale mięśnia sercowego ma miejsce w okresie przedszpitalnym. W postępowaniu przedszpitalnym ważną rolę odgrywa szybkie podanie leków przeciwpłytkowych: aspiryny i klopidogrelu w dawkach nasycających, gdyż takie działanie może pomóc utrzymać lub nawet przywrócić drożność naczynia wieńcowego odpowiedzialnego za zawał.
W chwili pierwszego wezwania karetki pacjentka miała zawał serca, co potwierdza wynik badania EKG. W przebiegu zawału serca może dojść do zatrzymania krążenia, powstaje zaburzenie rytmu serca. Mogło w tym wypadku dojść do utraty przytomności i zachłyśnięcia, co było bezpośrednią przyczyną zgonu. Nie było prawidłowej pomocy ze strony pogotowia, pacjentkę należało przewieźć do szpitala na ostry dyżur.
We wczesnym okresie zawału serca, podczas powstawania skrzepliny, może nie być tkanek martwiczych. Do zgonu dochodzi nie dlatego, że cały lub w części obszar serca uległ martwicy, lecz dlatego, że dochodzi do formowania się skrzepliny zamykającej światło naczynia wieńcowego, tzw. Naczynia dozawałowego i niedokrwiony obszar jest niestabilny, co wywołuje zaburzenie rytmu groźne dla życia, które są najczęstszą przyczyną zatrzymania krążenia we wczesnych godzinach zawału.
Dokonane przez Sąd ustalenia faktyczne wykazały, że na skutek błędnej diagnozy i nierozpoznania zawału serca u córki powódki nie udzielono jej prawidłowej pomocy medycznej. W konsekwencji córka powódki zmarła, a powódka straciła swoje dziecko.
W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie Sąd uznał, iż kwota 60 000 zł będzie odpowiednią kwotą zadośćuczynienia za doznaną przez powódkę krzywdę polegającą na śmierci córki.
Podsumowanie
Zachłyśnięcie to przedostanie się ciała obcego (najczęściej pokarmu lub płynu) do dróg oddechowych. Może prowadzić do niedotlenienia mózgu, zapalenia płuc, a w skrajnych przypadkach – do zatrzymania krążenia. Każda sekunda zwłoki może mieć poważne konsekwencje, dlatego służby medyczne mają obowiązek reagować bezzwłocznie.
Postępowania o odszkodowania z tytułu błędów medycznych bywają skomplikowane i wymagają specjalistycznej wiedzy.
Kancelaria Radcy Prawnego dr Tymoteusz Zych w ramach świadczonych usług pomoże w dochodzeniu Państwa praw na każdym etapie postępowania.
Zapraszamy do kontaktu pod numerem telefonu +48 726 003 505.
