Zabiegi z wykorzystaniem kwasu hialuronowego należą do najczęściej wykonywanych procedur medycyny estetycznej. Kwas hialuronowy stosuje się między innymi do modelowania ust, wypełniania zmarszczek, poprawy owalu twarzy, korekcji nosa czy uzupełniania ubytków objętości tkanek.
Choć większość zabiegów przebiega bez poważnych następstw, powikłania po kwasie hialuronowym mogą prowadzić do trwałego uszczerbku na zdrowiu. Do najpoważniejszych należą niedokrwienie i martwica skóry, zamknięcie naczyń krwionośnych, zakażenia, a w skrajnych przypadkach również zaburzenia widzenia lub utrata wzroku.
Samo wystąpienie niepożądanego skutku nie zawsze oznacza jednak, że zabieg został wykonany nieprawidłowo. Dla oceny odpowiedzialności kluczowe jest ustalenie, dlaczego doszło do powikłania, czy można było go uniknąć oraz czy osoba wykonująca zabieg właściwie zareagowała na pierwsze niepokojące objawy.
Znaczenie może mieć również to, kto wykonał zabieg z użyciem kwasu hialuronowego, jakie posiadał kwalifikacje, czy pacjent został prawidłowo zakwalifikowany do procedury oraz czy otrzymał pełną informację o możliwych powikłaniach.
Jakie mogą być powikłania po kwasie hialuronowym?
Po podaniu kwasu hialuronowego mogą wystąpić zarówno stosunkowo łagodne i przejściowe działania niepożądane, jak i znacznie poważniejsze komplikacje.
Do częściej występujących następstw należą obrzęk, zaczerwienienie, zasinienie, bolesność lub przejściowa asymetria w miejscu podania preparatu. Nie każde wystąpienie takich objawów świadczy o błędzie.
Znacznie większego znaczenia nabierają objawy wskazujące na powikłanie naczyniowe albo rozwijające się zakażenie. Do poważnych powikłań po kwasie hialuronowym mogą należeć w szczególności:
- niedokrwienie tkanek i zamknięcie naczynia krwionośnego;
- martwica skóry;
- zakażenie;
- powstanie trwałych blizn i przebarwień;
- uszkodzenie tkanek w miejscu podania preparatu;
- zaburzenia widzenia, a w najcięższych przypadkach utrata wzroku;
- powikłania neurologiczne związane z przedostaniem się materiału do naczyń.
Szczególnie niebezpieczne są powikłania naczyniowe. Do niedrożności może dojść między innymi wskutek dostania się wypełniacza do tętnicy albo ucisku naczynia przez podany preparat. Konsekwencją niedokrwienia może być martwica tkanek, natomiast zajęcie naczyń związanych z krążeniem ocznym może prowadzić do gwałtownego pogorszenia lub utraty wzroku. W literaturze naukowej opisywano również przypadki powikłań neurologicznych po iniekcjach wypełniaczy.
Szczególną ostrożność należy zachować przy zabiegach wykonywanych w takich okolicach jak nos, czoło i gładzizna. W opublikowanym przeglądzie obejmującym przypadki utraty wzroku po zastosowaniu wypełniaczy były to obszary najczęściej związane z tym powikłaniem, a w niemal 80% analizowanych przypadków zastosowanym preparatem był kwas hialuronowy.
Martwica po kwasie hialuronowym – dlaczego dochodzi do takiego powikłania?
Jednym z najpoważniejszych powikłań jest martwica po kwasie hialuronowym.
Może być ona następstwem zaburzenia przepływu krwi przez naczynie zaopatrujące dany obszar skóry. Jeżeli preparat zostanie podany do naczynia albo spowoduje jego ucisk, tkanki mogą zostać pozbawione odpowiedniej ilości tlenu.
Niepokojącymi objawami mogą być między innymi nasilający się ból, nietypowe zblednięcie lub zmiana koloru skóry, zaburzenia jej ukrwienia oraz kolejne zmiany pojawiające się w krótkim czasie po zabiegu. Powikłanie naczyniowe wymaga szybkiego rozpoznania i wdrożenia odpowiedniego postępowania.
W przypadku wypełniaczy z kwasu hialuronowego istotne znaczenie ma możliwość zastosowania hialuronidazy, czyli enzymu rozkładającego kwas hialuronowy. Współczesne publikacje dotyczące powikłań naczyniowych podkreślają znaczenie szybkiej reakcji po rozpoznaniu zamknięcia naczynia.
Dlatego odpowiedzialność może być związana nie tylko z samym sposobem wykonania iniekcji. Znaczenie może mieć również zbyt późne rozpoznanie powikłania, zbagatelizowanie zgłaszanych przez pacjenta objawów albo brak możliwości wdrożenia odpowiedniego leczenia naprawczego.
Czy każde powikłanie po kwasie hialuronowym oznacza błąd?
Nie.
Tak jak w przypadku innych procedur medycznych, należy odróżnić powikłanie od nieprawidłowego wykonania zabiegu.
Niepożądany skutek może wystąpić również wtedy, gdy zabieg został wykonany zgodnie z aktualną wiedzą, prawidłową techniką i z zachowaniem wymaganej staranności. Odpowiedzialność nie powstaje automatycznie tylko dlatego, że efekt zabiegu okazał się inny od oczekiwanego.
Z drugiej strony określenie zdarzenia mianem „powikłania” nie zwalnia osoby wykonującej zabieg z odpowiedzialności.
Należy zbadać między innymi, czy pacjent został prawidłowo zakwalifikowany do zabiegu, czy zastosowano właściwy preparat i technikę jego podania, czy zachowano zasady aseptyki, czy osoba wykonująca procedurę znała anatomię obszaru zabiegowego, a także czy właściwie rozpoznała i leczyła pojawiające się komplikacje.
Możliwa jest również sytuacja, w której samo wystąpienie pierwotnego powikłania nie wynikało z błędu, ale późniejsze postępowanie było nieprawidłowe. Przykładem może być zignorowanie nasilającego się bólu lub zmian koloru skóry i opóźnienie leczenia niedokrwienia.
Kto może wykonywać zabiegi z wykorzystaniem kwasu hialuronowego?
Kwestia uprawnień do wykonywania zabiegów medycyny estetycznej przez lata wywoływała istotne spory.
Obecnie szczególne znaczenie ma komunikat Ministerstwa Zdrowia z 30 stycznia 2026 r. dotyczący wykonywania procedur medycyny estetyczno-naprawczej.
Ministerstwo wskazało, że procedury medycyny estetyczno-naprawczej są świadczeniami zdrowotnymi związanymi z ryzykiem powikłań i do ich wykonywania uprawnieni są lekarze posiadający wymagane kwalifikacje. W komunikacie wprost wskazano również, że osoby nieposiadające kwalifikacji lekarza – w tym kosmetolodzy i kosmetyczki – nie uzyskują takich uprawnień przez samo ukończenie kursu lub szkolenia.
Do procedur objętych zakresem medycyny estetyczno-naprawczej Ministerstwo zaliczyło między innymi zabiegi z użyciem usieciowanego kwasu hialuronowego, w tym wolumetrię, liftingowanie i modelowanie. Wskazano również mezoterapię z użyciem kwasu hialuronowego nieusieciowanego oraz stosowanie hialuronidazy.
Ma to istotne znaczenie również z punktu widzenia odpowiedzialności za powikłania. Prawidłowo przeprowadzony zabieg wymaga bowiem nie tylko technicznej umiejętności wykonania iniekcji. Konieczna jest również wiedza pozwalająca ocenić przeciwwskazania, rozpoznać powikłanie oraz wdrożyć odpowiednie leczenie.
Powikłania po kwasie hialuronowym a zgoda pacjenta
Istotnym elementem poprzedzającym zabieg jest przekazanie pacjentowi informacji pozwalających świadomie zdecydować, czy chce poddać się procedurze.
Podpisanie formularza zgody nie powinno być traktowane wyłącznie jako formalność.
Pacjent powinien wiedzieć, jaki zabieg będzie wykonywany, jaki preparat zostanie zastosowany, jakie są przewidywane następstwa procedury, jakie istnieją przeciwwskazania oraz jakie powikłania mogą wystąpić.
Szczególne znaczenie mają powikłania, które wprawdzie występują rzadko, ale mogą powodować poważny i trwały uszczerbek na zdrowiu.
Pacjent nie wyraża zgody na błąd lub niedbalstwo. Zgoda na wykonanie zabiegu i akceptacja określonego ryzyka nie zwalniają lekarza z obowiązku prawidłowego wykonania procedury oraz odpowiedniego reagowania na pojawiające się komplikacje.
Brak odpowiedniej informacji może również stanowić samodzielny problem prawny, nawet gdy nie da się wykazać błędu w technicznym wykonaniu zabiegu.
Co zrobić, gdy po kwasie hialuronowym wystąpiły powikłania?
W sprawach dotyczących powikłań po zabiegach medycyny estetycznej duże znaczenie ma zabezpieczenie dowodów.
W pierwszej kolejności należy zadbać o zdrowie i uzyskać odpowiednią pomoc medyczną. Dla późniejszej oceny prawnej ważne może być jednak również zachowanie dokumentacji związanej z zabiegiem oraz dalszym leczeniem.
Znaczenie mogą mieć dokumentacja medyczna i karta zabiegowa, formularz świadomej zgody, informacje o nazwie i partii zastosowanego preparatu, zdjęcia wykonane przed zabiegiem i po nim, korespondencja z osobą wykonującą zabieg oraz rachunki i faktury dotyczące późniejszego leczenia.
Szczególnie istotna jest chronologia zdarzeń: kiedy pojawiły się pierwsze objawy, kiedy zostały zgłoszone osobie wykonującej zabieg, jaka była jej reakcja oraz kiedy wdrożono leczenie.
W przypadku sporu sądowego ustalenie, czy postępowanie było prawidłowe, zazwyczaj wymaga również wiadomości specjalnych i opinii biegłego.
Jakie roszczenia przysługują pacjentowi po nieudanym zabiegu z kwasem hialuronowym?
Jeżeli powikłania po kwasie hialuronowym były następstwem nieprawidłowego wykonania zabiegu, braku wymaganej staranności albo niewłaściwego postępowania po wystąpieniu komplikacji, poszkodowany może dochodzić rekompensaty za poniesioną szkodę i krzywdę.
Zakres roszczeń zależy od okoliczności konkretnej sprawy oraz następstw zdrowotnych. Znaczenie może mieć między innymi to, czy konieczne było dalsze leczenie, zastosowanie hialuronidazy, antybiotykoterapia, hospitalizacja, leczenie blizn lub przebarwień, pomoc psychologiczna czy kolejne zabiegi naprawcze.
Roszczenia nie ograniczają się więc do zwrotu ceny nieudanego zabiegu.
Poszkodowany może dochodzić między innymi:
- odszkodowania na podstawie art. 444 § 1 k.c., obejmującego uzasadnione wydatki pozostające w związku z uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia, w tym koszty leczenia, konsultacji specjalistycznych, leków, zabiegów naprawczych, leczenia blizn, rehabilitacji czy dojazdów do placówek medycznych;
- zadośćuczynienia na podstawie art. 445 § 1 k.c. za doznaną krzywdę, w szczególności ból i cierpienie, stres związany z powikłaniem, trwałe oszpecenie, powstanie blizn, pogorszenie jakości życia lub inne konsekwencje psychiczne i fizyczne;
- renty na podstawie art. 444 § 2 k.c., jeżeli następstwem uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia jest między innymi całkowita albo częściowa utrata zdolności do pracy zarobkowej albo zwiększenie potrzeb poszkodowanego.
Jeżeli zabieg stanowił świadczenie zdrowotne, a doszło również do zawinionego naruszenia praw pacjenta – przykładowo prawa do odpowiedniej informacji – w określonych przypadkach możliwe jest również dochodzenie roszczeń związanych z naruszeniem praw pacjenta. Każdorazowo trzeba jednak ustalić status osoby wykonującej zabieg i charakter udzielanego świadczenia.
Podstawę roszczeń odszkodowawczych stanowią przede wszystkim przepisy art. 444 i 445 Kodeksu cywilnego. Aktualny tekst jednolity Kodeksu cywilnego został ogłoszony w 2026 r.
Dla skutecznego dochodzenia odszkodowania lub zadośćuczynienia kluczowe jest co do zasady wykazanie nieprawidłowego działania lub zaniechania, wystąpienia szkody albo krzywdy oraz związku przyczynowego pomiędzy nieprawidłowością a pogorszeniem stanu zdrowia.
Ponad 72 tys. zł za powikłania po kwasie hialuronowym – przykład z orzecznictwa
Poważne konsekwencje nieprawidłowego zabiegu z wykorzystaniem kwasu hialuronowego dobrze obrazuje wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 5 marca 2025 r., sygn. akt I C 534/21.
Sprawa dotyczyła kobiety, która 27 czerwca 2018 r. zgłosiła się do gabinetu kosmetycznego między innymi na zabieg iniekcji kwasu hialuronowego w celu usunięcia tzw. lwiej zmarszczki.
Jak ustalił sąd, przed zabiegiem nie przekazano jej informacji o możliwych powikłaniach i skutkach ubocznych. Nie przedstawiono również dokumentu zgody na wykonanie procedury. Już podczas wkłucia doszło do krwotoku, a następnie powstało znaczne zasinienie, mimo czego zabieg został dokończony.
Po zabiegu kobieta odczuwała silne dolegliwości bólowe, a na jej czole występowały zasinienie, zmiany rumieniowe i strupy. Zgłaszała te objawy osobie wykonującej zabieg, która początkowo bagatelizowała zagrożenie i uspokajała ją, że zmiany ustąpią. Dwa dni po zabiegu pojawił się ogromny ból głowy oraz ropa.
Podczas konsultacji lekarskiej rozpoznano martwicę skóry środkowej części czoła w przebiegu zatkania tętnicy lub tętnic w okolicy gładzizny przez podany kwas hialuronowy. Podjęto między innymi próbę rozpuszczenia preparatu za pomocą hialuronidazy.
Opinia biegłego miała kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia. Ustalono między innymi, że osoba wykonująca zabieg nie rozpoznała zatoru i nie była właściwie przygotowana do postępowania w razie powikłań. Nie posiadała również hialuronidazy ani osoby, która mogłaby przeprowadzić zabieg rozpuszczenia podanego kwasu. Zastrzeżenia dotyczyły także dokumentacji zabiegu oraz zastosowanego preparatu.
W sprawie przyjęto również, że po wystąpieniu zatoru należało odpowiednio szybko zastosować hialuronidazę, aby nie dopuścić do rozwoju martwicy. Tak się jednak nie stało.
Konsekwencją zabiegu były nie tylko ból i długotrwałe leczenie. Na czole kobiety pozostały widoczne blizny stanowiące trwałe oszpecenie, których całkowite usunięcie nie było możliwe.
Sąd uznał, że zabieg został wykonany nieprawidłowo i bez zachowania należytej staranności, a pomiędzy tym postępowaniem a powstałą szkodą istniał związek przyczynowy.
Ostatecznie na rzecz poszkodowanej zasądzono 72 398,07 zł wraz z odsetkami. Na tę kwotę składało się 50 000 zł zadośćuczynienia, 1 898,07 zł kosztów już poniesionego leczenia, 20 000 zł na dalsze leczenie oraz 500 zł odpowiadające cenie zabiegu.
Co istotne, wyrok dotyczył zdarzenia z 2018 r. i sąd oceniał w tej sprawie zabieg jako zabieg kosmetyczny wykonywany przez kosmetologa. Obecnie należy mieć dodatkowo na uwadze przywołane wyżej stanowisko Ministerstwa Zdrowia ze stycznia 2026 r., zgodnie z którym wskazane procedury medycyny estetyczno-naprawczej, w tym zabiegi z wykorzystaniem usieciowanego kwasu hialuronowego, stanowią świadczenia zdrowotne wykonywane przez uprawnionych lekarzy.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy można dostać odszkodowanie za martwicę po kwasie hialuronowym?
Tak, jeżeli okoliczności wskazują, że martwica pozostaje w związku z nieprawidłowym wykonaniem zabiegu albo niewłaściwą reakcją na rozwijające się powikłanie. Sam fakt wystąpienia martwicy nie przesądza jednak automatycznie o odpowiedzialności. Konieczne jest ustalenie mechanizmu jej powstania i ocena postępowania osoby wykonującej zabieg.
Czy brak hialuronidazy może mieć znaczenie w sprawie o odszkodowanie?
Może mieć bardzo istotne znaczenie, szczególnie gdy doszło do powikłania naczyniowego wymagającego pilnej reakcji. W sprawie I C 534/21 sąd zwrócił uwagę właśnie na brak hialuronidazy i brak osoby, która mogłaby dokonać rozpuszczenia podanego kwasu. Ocena zawsze zależy jednak od konkretnego przypadku.
Czy można dochodzić odszkodowania, jeżeli zabieg wykonała kosmetyczka lub kosmetolog?
Samo wykonanie zabiegu poza klasyczną placówką medyczną nie pozbawia osoby poszkodowanej możliwości dochodzenia roszczeń cywilnych. W wyroku I C 534/21 odpowiedzialność poniosła właśnie osoba prowadząca gabinet kosmetyczny. Obecnie dodatkowe znaczenie ma stanowisko Ministerstwa Zdrowia dotyczące osób uprawnionych do wykonywania procedur medycyny estetyczno-naprawczej.
Czy podpisanie zgody na kwas hialuronowy oznacza, że nie można żądać odszkodowania?
Nie. Zgoda na zabieg nie oznacza zgody na jego wykonanie bez wymaganej staranności ani na błędne postępowanie w przypadku wystąpienia powikłań. Odpowiedzialność trzeba oceniać na podstawie całego przebiegu procedury.
Czy można otrzymać pieniądze na przyszłe leczenie blizn?
Tak. Art. 444 § 1 k.c. pozwala w określonych przypadkach żądać wyłożenia z góry sumy potrzebnej na koszty leczenia. W sprawie I C 534/21 sąd przyznał poszkodowanej 20 000 zł na koszty dalszego leczenia blizn, obok zwrotu kosztów już poniesionych i zadośćuczynienia.
Czy można dochodzić roszczeń, jeżeli sam zabieg został wykonany prawidłowo, ale zbyt późno rozpoznano powikłanie?
Tak. Nieprawidłowość może dotyczyć nie tylko samej iniekcji, ale również opieki po zabiegu. Jeżeli szybkie rozpoznanie powikłania i wdrożenie odpowiedniego leczenia mogły ograniczyć rozmiar szkody, opóźniona lub nieprawidłowa reakcja może stanowić podstawę odpowiedzialności.
Profesjonalna pomoc prawna
Jeżeli po zabiegu z wykorzystaniem kwasu hialuronowego wystąpiły poważne powikłania, warto przeanalizować nie tylko sam skutek zabiegu, ale również jego przygotowanie, sposób wykonania oraz postępowanie osoby wykonującej procedurę po zgłoszeniu pierwszych niepokojących objawów.
Kancelaria Radcy Prawnego dr Tymoteusza Zycha oferuje kompleksowe wsparcie prawne w sprawach dotyczących błędów w medycynie estetycznej, powikłań po zabiegach oraz naruszenia praw pacjenta.
W szczególności:
- analizujemy dokumentację medyczną i dokumentację dotyczącą wykonanego zabiegu;
- oceniamy, czy zabieg z wykorzystaniem kwasu hialuronowego został wykonany z zachowaniem wymaganej staranności;
- analizujemy sposób reakcji na występujące po zabiegu powikłania;
- oceniamy zakres udzielonej przed zabiegiem informacji oraz prawidłowość uzyskania zgody;
- wskazujemy możliwe roszczenia, w tym prawo do odszkodowania, zadośćuczynienia oraz renty;
- pomagamy zabezpieczyć dokumentację, fotografie, korespondencję oraz inne dowody potrzebne do dochodzenia roszczeń;
- przygotowujemy wezwania do zapłaty i zgłoszenia szkody do ubezpieczyciela;
- reprezentujemy poszkodowanych na etapie postępowania przedsądowego oraz przed sądem.
Kancelaria Radcy Prawnego dr Tymoteusza Zycha świadczy pomoc prawną osobom, które doznały szkody wskutek nieprawidłowo przeprowadzonego zabiegu medycyny estetycznej, w tym zabiegu z wykorzystaniem kwasu hialuronowego.
Zapraszamy do kontaktu pod numerem telefonu: +48 726 003 505.
