Pozostawienie ciała obcego w ciele po zabiegu chirurgicznym należy do zdarzeń niepożądanych, które mogą prowadzić bezpośrednio do zagrożenia zdrowia i życia pacjenta.
Przeważnie ciałami obcymi pozostawianymi podczas zabiegów bywają narzędzia chirurgiczne, np. igły, sondy czy nożyce chirurgiczne, jak i materiały opatrunkowe, w tym najczęściej gaziki lub tampony.
Kluczowe jest, aby personel medyczny w fazie końcowej operacji przeliczył stan narzędzi chirurgicznych oraz materiałów opatrunkowych, co pozwoliłoby ograniczyć liczbę przypadków dotyczących pozostawienia ciał obcych podczas operacji.
W jakich okolicznościach dochodzi do pozostawienia gazika w ciele pacjenta?
Z reguły do takiej sytuacji dochodzi podczas przeprowadzanych zabiegów chirurgicznych. Główną przyczyną takich zdarzeń jest nieprzestrzeganie procedur kontrolnych, polegających na przeliczaniu gazików i narzędzi przed otwarciem oraz przed zszyciem rany operacyjnej.
Ryzyko popełnienia takiego błędu najczęściej występuje w okolicznościach, takich jak:
- Operacje w trybie pilnym i ratujące życie, gdzie kluczową rolę odgrywa presja czasu,
- Znaczna utrata krwi, która ogranicza widoczność pola operacyjnego i utrudnia dostrzeżenie nasączonego materiału,
- Wysokie BMI pacjenta, gdzie pole operacyjne jest głębsze i może zwiększać ryzyko pozostawienia materiałów,
- Zmęczenie zespołu operacyjnego podczas wielogodzinnych procedur,
- Błędy w komunikacji pomiędzy zespołem operacyjnym, poprzez niedokładne zliczenie i wpisanie liczby wydanych oraz zwróconych gazików do protokołu.
Czy pozostawienie gazika po operacji jest błędem medycznym?
Błąd medyczny to postępowanie personelu medycznego, które było niezgodne z aktualną wiedzą medyczną, powszechnie obowiązującymi standardami oraz zasadami należytej staranności.
Pozostawienie ciała obcego po zakończonym zabiegu operacyjnym stanowi błąd medyczny (tzw. błąd techniczny). Taka sytuacja wynika bezpośrednio z naruszenia zasad należytej staranności wymaganej od profesjonalnego personelu medycznego. Zespół operacyjny jest zobowiązany do skrupulatnego sprawdzenia stanu oraz liczby narzędzi chirurgicznych i użytych materiałów opatrunkowych przed zamknięciem rany.
Dlatego też zaniechanie tego obowiązku i w konsekwencji pozostawienie gazika w ciele pacjenta, które może skutkować poważnymi powikłaniami zdrowotnymi, stanowi błąd medyczny dający podstawę do dochodzenia roszczeń cywilnych. W zależności od okoliczności sprawy zachowanie takie może zostać ocenione jako niedbalstwo, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach – jako rażące niedbalstwo. Kwalifikacja ta wymaga jednak indywidualnej oceny okoliczności zdarzenia i nie powinna być przyjmowana automatycznie w każdym przypadku.
W kontekście tego ocenie podlega przede wszystkim prawidłowość przeprowadzonej procedury operacyjnej, dopełnienie przez zespół chirurgiczny obowiązku przeliczenia materiałów przed i po zabiegu oraz rzetelność sporządzonego protokołu operacyjnego i karty kontroli.
Jakie mogą być skutki pozostawienia gazika w ciele pacjenta?
Skutki pozostawienia gazika w ciele pacjenta podczas operacji mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta.
Do możliwych konsekwencji należą między innymi:
- Zakażenia i ciężkie stany zapalne, w tym ryzyko sepsy
- Niedrożność jelit, w przypadku gdy gazik przemieści się i uciska lub przebija przewód pokarmowy
- Powstawanie guzów, ropni, torbieli oraz zmian skórnych
- Nieprawidłowe gojenie się ran
- Silne bóle pooperacyjne
- Konieczność przeprowadzenia kolejnej operacji w celu usunięcia pozostawionego materiału
- Powstanie krwawienia
- Uszkodzenie narządów wewnętrznych
- Bezpośrednie zagrożenie życia
Dla oceny odpowiedzialności należy zatem ustalić, czy określonych następstw można było uniknąć lub ograniczyć ich rozmiar przy prawidłowym i odpowiednim dopełnieniu procedur kontrolnych przez zespół operacyjny.
Jak udowodnić błąd medyczny w sytuacji pozostawienia gazika w ciele pacjenta?
Podstawowym materiałem dowodowym w sprawach dotyczących podejrzenia pozostawienia materiału chirurgicznego w ciele pacjenta jest kompletna dokumentacja medyczna, obejmująca w szczególności protokół operacyjny, kartę informacyjną leczenia szpitalnego oraz dokumentację anestezjologiczną i pielęgniarską.
Istotne znaczenie mogą mieć również dokumenty dotyczące liczenia materiałów i narzędzi chirurgicznych przed zabiegiem oraz po jego zakończeniu, wyniki badań obrazowych i laboratoryjnych, a także dokumentacja kolejnych hospitalizacji i leczenia powikłań. Dodatkowym materiałem dowodowym mogą być fotografie ran i blizn oraz inne dokumenty potwierdzające rozmiar i następstwa doznanej szkody.
Kluczowe znaczenie mają również wyniki badań obrazowych (USG, tomografii komputerowej, RTG) potwierdzające obecność ciała obcego.
W przypadku spraw sądowych kluczowe znaczenie ma opinia biegłego sądowego z zakresu chirurgii. To on obiektywnie ocenia, czy pozostawienie obcego ciała po operacji stanowiło błąd medyczny, a przede wszystkim czy istnieje bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy pozostawieniem materiału a powikłaniami, które wystąpiły u pacjenta.
Jakie roszczenia przysługują pacjentowi?
Jeżeli błąd medyczny doprowadził do powstania szkody, pacjent może dochodzić odpowiednich roszczeń cywilnych. Ich konkretny zakres zależy od skali poniesionej szkody oraz skutków zdarzenia dla zdrowia.
W takiej sytuacji można ubiegać się o:
zadośćuczynienie za ból, cierpienie niematerialne i inne następstwa doznanej krzywdy,
odszkodowanie obejmujące poniesione koszty związane ze szkodą, w tym:
- zwrot kosztów leczenia i rehabilitacji,
- zwrot kosztów opieki innych osób,
- renty w razie zwiększenia się potrzeb i wydatków,
- renty w przypadku utraty lub częściowego ograniczenia zdolności do pracy.
Pacjent może dochodzić także roszczeń z tytułu naruszenia praw pacjenta.
W przypadku śmierci pacjenta określone roszczenia przysługują również członkom jego najbliższej rodziny.
Ile czasu ma pacjent na dochodzenie roszczeń?
Kluczowym aspektem w sprawach dotyczących pozostawienia ciała obcego po operacji jest kwestia przedawnienia roszczeń. Pacjenci często dowiadują się o obecności gazika dopiero po wielu miesiącach lub latach od zabiegu, gdy pojawiają się pierwsze niepokojące objawy.
Warto pamiętać że terminy przedawnienia kształtują się następująco:
- Podstawowy termin przedawnienia wynosi 3 lata – czas ten liczy się od dnia, w którym pacjent dowiedział się lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie. W tym przypadku istotne jest że termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.
- W przypadku szkody na osobie w postaci uszczerbku na zdrowiu przedawnienie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem 3 lat od dnia powzięcia wiedzy o szkodzie i podmiocie odpowiedzialnym.
- Szkoda wynikająca z przestępstwa jeżeli zdarzenie zostanie zakwalifikowane jako przestępstwo, to roszczenie ulega przedawnieniu dopiero z upływem 20 lat od dnia popełnienia czynu, niezależnie od tego, kiedy pacjent dowiedział się o szkodzie.
- Szkoda dotycząca osób małoletnich, roszczenia małoletnich pacjentów nie mogą przedawnić się wcześniej niż z upływem 2 lat od uzyskania przez nich pełnoletności.
Jak kancelaria może pomóc w dochodzeniu roszczeń cywilnych pacjenta?
Sprawy dotyczące pozostawienia gazika po operacji wymagają szczegółowej analizy całej dokumentacji medycznej oraz przebiegu zabiegu chirurgicznego.
Należy ustalić, czy zespół operacyjny dopełnił procedur kontrolnych, w tym przeliczenia materiałów przed i po zabiegu, oraz w jaki sposób doszło do pozostawienia ciała obcego w organizmie pacjenta, a także jakie skutki to wywołało.
W ramach współpracy z naszą kancelarią przeanalizujemy dokumentację medyczną oraz pomożemy ustalić, czy postępowanie lekarza lub podmiotu leczniczego mogło stanowić błąd medyczny. Oceniamy również zasadność dochodzenia odszkodowania, zadośćuczynienia oraz innych roszczeń.
Jeżeli podejrzewają Państwo, że podczas zabiegu operacyjnego doszło do nieprawidłowości w tym do pozostawienia materiału opatrunkowego lub narzędzia chirurgicznego, zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią pod numerem telefonu 726 003 505.
