Dr Tymoteusz Zych

Recesja dziąsła w toku leczenia ortodontycznego

Czym jest recesja dziąseł?

Recesja dziąsła to proces, w wyniku którego dochodzi do cofania się linii dziąsła — początkowo odsłonięte mogą być szyjki zębowe, a w bardziej zaawansowanych przypadkach korzenie. Postępująca recesja dziąseł prowadzi do nadwrażliwości, zwiększonego ryzyka próchnicy korzeni, ubytków przy szyjkach, a także może skutkować utratą zębów.

Podczas leczenia ortodontycznego zęby są przemieszczane siłami mechanicznymi. Jeśli plan leczenia nie uwzględnia specyfiki tkanek przyzębia (np. Cienkiego biotypu dziąsła, niewystarczającej ilości tkanki miękkiej lub kości) albo stosowane siły są nadmierne — może to doprowadzić do zaburzeń w ukrwieniu i przyczepności dziąsła, a w efekcie do recesji. Jednocześnie sama obecność aparatu ortodontycznego utrudnia utrzymanie higieny, co potęguje ryzyko zapaleń przyzębia — kolejnego czynnika sprzyjającego recesji. 

W literaturze stomatologicznej wskazywane są również przypadki, w których po korekcji pozycji zębów nastąpiła częściowa lub całkowita poprawa konturu tkanek miękkich i zmniejszenie głębokości recesji. Jednak nie zmienia to faktu, że recesja pozostaje poważnym zagrożeniem podczas leczenia ortodontycznego — szczególnie jeśli tkanek przyzębia nie oceniono prawidłowo przed rozpoczęciem terapii. 

Obowiązki lekarza ortodonty i przesłanki odpowiedzialności cywilnej

Lekarz ortodonta, podejmując się leczenia, zobowiązany jest do:

  • Oceny stanu przyzębia,
  • Dokumentacji wstępnej (np. Zdjęcia, opisy stanu dziąseł),
  • Poinformowania pacjenta o możliwych ryzykach (w tym recesji)
  • Bieżącego monitorowania stanu dziąseł i kości podczas leczenia.

Jeśli ignoruje czynniki ryzyka, nie dostosowuje sił ortodontycznych, nie prowadzi odpowiedniej dokumentacji lub nie reaguje na pierwsze symptomy pogorszenia — może to być traktowane jako naruszenie standardów sztuki lekarskiej. 

Pacjent, który doznał szkody w wyniku takiego zaniedbania, ma prawo żądać odszkodowania lub zadośćuczynienia. Dotyczy to zarówno kosztów leczenia naprawczego (np. Zabiegi periodontologiczne, chirurgiczne, estetyczne), jak i kompensacji za doznane cierpienie, pogorszenie jakości życia, utratę komfortu czy estetyki. 

Nie każde niekorzystne zdarzenie jest jednak podstawą roszczeń — kluczowe znaczenie ma to, czy doszło do zaniedbania lub błędu, tj. Naruszenia standardów opieki medycznej, a także czy pacjent został należycie poinformowany o ryzykach.

Koszty i leczenie recesji dziąseł

W sytuacji, gdy dochodzi do recesji dziąsła, a pacjent wymaga leczenia naprawczego — możliwe są zabiegi chirurgiczne, takie jak przeszczepy dziąsła (np. Tkanki łącznej) albo inne metody regeneracji. 

Takie leczenie wiąże się z kosztami i często długim okresem rekonwalescencji, a w niektórych przypadkach z dodatkowymi ograniczeniami dla pacjenta. Właśnie te nakłady i obciążenia — jeśli recesja powstała w wyniku błędów ortodontycznych — mogą być elementem roszczenia o odszkodowanie lub zadośćuczynienie.

Dochodzenie roszczeń w związku z recesją dziąsła po leczeniu ortodontycznym

W sprawach tego typu kluczowe jest:

  • Zebranie i przeanalizowanie pełnej dokumentacji medycznej: planu leczenia, zdjęć rentgenowskich / RTG / CBCT, zdjęć przed i po leczeniu, opisów przebiegu leczenia, notatek o higienie i zaleceniach, ewentualnych reklamacji, korespondencji,
  • Zlecenie opinii niezależnego specjalisty (ortodonty, periodontologa, chirurga periodontologicznego), który oceni, czy stosowane siły, technika i postępowanie były zgodne z aktualną wiedzą medyczną, a recesja mogła zostać przewidziana i uniknięta,
  • Oszacowanie rzeczywistych kosztów leczenia naprawczego (przeszczepy dziąseł, zabiegi periodontologiczne, implanty, protetyka, opieka periodontologiczna) oraz innych konsekwencji (ból, dyskomfort, pogorszenie jakości życia) – to podstawy roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie,
  • Przygotowanie pisma w postępowaniu przedsądowym, wskazując winę, związek przyczynowy, zakres szkody i stan faktyczny,
  • Reprezentacja pacjenta przed ubezpieczycielem lub sądem, z uwzględnieniem ewentualnych kosztów przyszłych zabiegów (rekompensata musi pokryć nie tylko aktualne wydatki, ale i przewidywane skutki).

W zależności od sprawy możliwe jest dochodzenie roszczenia o rentę (jeśli szkoda wpływa na zdolność do pracy), refundację kosztów leczenia i rehabilitacji, a także zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 29 kwietnia 2022 r. (I C 384/20)

Powódka zgłosiła się do kliniki celem przeprowadzenia leczenia ortodontycznego. Pierwsza wizyta była konsultacją protetyczno-implantologiczną, powódka otrzymała skierowanie do pozwanego celem konsultacji leczenia i zmiany estetyki, wyrównania zębów w żuchwie, zmiany kształtu zębów w szczęce. Plan leczenia brzmiał: „Górny i dolny łuk aparatu stałego, ekstrakcja 18. I segment {17-13 cofamy, odtwarzając miejsce dla odbudowy protetycznej”. Po zakończeniu leczenia ortodontycznego powódka miała mieć założone dwa implanty.

Ponieważ pomimo leczenia przez pozwanego zgryz otwarty utrzymywał się, pozwany w trakcie kolejnej wizyty rozważał zmianę planu leczenia — tj. ekstrakcję zęba „15”.

Pozwany w historii leczenia powódki umieścił następujący wpis „Sytuacja patowa… Jak było dobrze i jeszcze miesiąc temu był kontakt na siekaczach to teraz znów powrócił zgryz otwarty (…)”. Pozwany wystawił skierowanie do innego logopedy, do endodonty oraz zapowiedział konsultacje powódki u chirurga szczękowo-twarzowego. 

U powódki stwierdzono kamień poddziąsłowy, pogłębioną kieszonkę przy zębie 31 od strony językowo-dystalnej, wysięk ropny. Specjalista stwierdził brak periodontycznej przyczyny wychylania siekaczy górnych. 

Chirurg szczękowo-twarzowy stwierdził u powódki zgryz otwarty, brak pęknięć korzeni, występowanie zaokrąglenia wierzchołków korzeni zębów biotyp dziąsła przy dolnych siekaczach. 

W trakcie leczenia prowadzonego przez pozwanego powódka odczuwała ból zębów oraz krwawiły jej dziąsła. Powódka zgłaszała tę bolesność pozwanemu, który twierdził, że są to typowe dolegliwości leczenia ortodontycznego. 

Powódka z uwagi na brak zadowolenia z prowadzonego leczenia kontynuowała je u innego specjalisty, jednak większość specjalistów nie chciała podjąć się leczenia. Powódka obawiała się, że ruszające się zęby jej wypadną. 

Lekarz ortodonta rozpoznał u powódki biprotruzję. W oparciu o zdjęcie RTG pantomograficzne stwierdziła zaawansowaną resorpcję wierzchołka korzenia 11 oraz nieznaczną resorpcję wierzchołków korzenia zębów 41, 42, 32, 31. Przedstawiono powódce plan leczenia polegający na dystalizacji segmentu 17, 16, 15, 14, 13, odtworzeniu miejsca dla zęba 12, stroipping zębów dolnych 6-6 oraz zmniejszenie dolnego łuku zębowego. 

W przypadku powódki po dokonaniu pomiarów na podstawie zdjęcia cefalometrycznego można było ocenić, czy dolne zęby sieczne mogły być protrudowane (wychylone do przodu), co dawałoby pewną ilość miejsca w łuku lub retrudowane (przechylone do tyłu), co mogło skłaniać do postępowania ekstrakcyjnego, czy pozostawienia zębów w niezmienionej pozycji. Takie badania powódce przez pozwanego nie zostały zlecone. 

Sąd na rzecz powódki zasądził kwotę 30 010,00 zł za skutki nieprawidłowego leczenia ortodontycznego. 

Podsumowanie — recesja dziąsła w toku leczenia ortodontycznego

Recesja dziąsła w trakcie lub po leczeniu ortodontycznym to potencjalnie poważne schorzenie, które — jeśli wynika z nieprawidłowej diagnozy, złej techniki leczenia, niewłaściwej oceny ryzyka lub zaniedbania w dokumentacji i informowaniu pacjenta — może stanowić podstawę odpowiedzialności cywilnej ortodonty lub placówki stomatologicznej.

Zalecana jest konsultacja z prawnikiem specjalizującym się w błędach medycznych, połączona z gromadzeniem dokumentacji i ewentualnym zleceniem opinii biegłego. 

Kancelaria specjalizująca się w prawie medycznym może pomóc w ocenie, czy doszło do błędu medycznego, przygotować niezbędne dowody i reprezentować pacjenta w postępowaniu przedsądowym lub sądowym.

Zapraszamy do kontaktu pod numerem: 726 003 505.

Autor

Alicja Kusak

Alicja Kusak

Aplikantka radcowska

Aplikantka radcowska przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Warszawie. Autorka wielu publikacji w zakresie naruszeń praw pacjentów. Przygotowuje analizy prawne w sprawach dotyczących błędów medycznych.