Iniekcja doszklistkowa jest zabiegiem krótkim, bezbolesnym i coraz bardziej powszechnym. Stosuje się ją w leczeniu chorób oczu takich jak zwyrodnienie plamki związane z wiekiem, obrzęk plamki cukrzycowej, zaćma cukrzycowa, zator żyły siatkówki, czy wysoka krótkowzroczność. Współczesne zabiegi iniekcji doszklistkowej oczu uznawane są za bezpieczne. Zdarza się jednak, że po zastosowaniu tej metody dochodzi do czasowej lub trwałej utraty wzroku.
Najczęstsze przyczyny to zapalenie wnętrza gałki ocznej, odwarstwienie siatkówki, krwotok wewnątrzgałkowy oraz wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego. Mogą to być naturalne powikłania stanowiące ryzyko występujące po zabiegu, o którym lekarz ma obowiązek poinformować pacjenta. Jednak takie nieprawidłowości mogą być również bezpośrednim skutkiem działania personelu medycznego.
Na czym polega doszklistkowa iniekcja oka?
Jest to mikrochirurgiczny zabieg okulistyczny. Polega on na wprowadzeniu do oka leku za pomocą cienkiej igły na głębokość kilku milimetrów. Przenika ona przez białówkę i siatkówkę, aby finalnie znaleźć się w przestrzeni oka wypełnionej cieczą zwaną ciałem szklistym. Podanie leku bezpośrednio do oka umożliwia uzyskanie wysokiego stężenia substancji leczniczej dokładnie w miejscu schorzenia omijając tzw. Barierę krew – siatkówka. Iniekcja doszklistkowa ma na celu m.in. powstrzymać postęp choroby oka, zapobiec utracie widzenia, czy poprawić ostrość wzroku. Dzieje się to przez:
– zahamowanie rozwoju nieprawidłowych naczyń krwionośnych
– redukcję obrzęku plamki żółtej – zmniejszenie nagromadzonego płynu w plamce żółtej
– zwalczenie ciężkich zakażeń wewnątrzgałkowych antybiotykami lub lekami przeciwgrzybiczymi.
Przed zakwalifikowaniem do doszklistkowej iniekcji oka obowiązuje przeprowadzenie dokładnego wywiadu medycznego oraz wykonanie szeregu badań okulistycznych. Brak tych czynności stanowi naruszenie prawa. Na podstawie wywiadu ocenie podlegaja to, czy pacjent ma przeciwwskazania do zabiegu. Są to m.in. infekcje i stany zapalne oka, choroby układu krążenia, szczególnie w ciągu ostatnich 6 miesięcy, alergie, nadwrażliwość, przyjmowane leki, ciężkie zapalenie oka, zaburzenia krzepnięcia krwi, niemożność przestrzegania instrukcji po zabiegu, czy niedawna operacja oka. Zlekceważenie któregokolwiek z tych przeciwwskazań stanowi poważne złamanie prawa.
Ponadto szczegółowe badanie okulistyczne ma na celu potwierdzenie wskazania do podania leku oraz wykluczenie stanów zapalnych i patologii uniemożliwiających bezpieczne wykonanie zabiegu. Ocenie okulistycznej podlegają przede wszystkim aparat ochronny oka i jego przedni odcinek, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dno oka oraz siatkówka. Ponadto bardzo istotne jest wykonanie badania obrazowego OCT (Optycznej Koherentnej Tomografii). Badanie to pozwala na szczegółową ocenę stanu siatkówki, w tym jej grubości. Umożliwia również stwierdzenie obecności obrzęku plamki, płynu podsiatkówkowego lub wewnątrzsiatkówkowego, a także ocenę cech aktywności choroby.
Kiedy może dojść do błędu medycznego przy doszklistkowej iniekcji oka?
Do nieprawidłowości skutkujących utratą wzroku może dojść na każdym etapie leczenia. Wyróżnia się tu kilka rodzajów błędów:
– diagnostyczne – polegające na niewłaściwej kwalifikacji do zabiegu, w szczególności brak wykonania wszystkich niezbędnych badań przed zabiegiem, co ułatwia rozpoznanie chorób oka, które mogą stanowić przeciwwskazanie do zabiegu,
– techniczne – błędy podczas wykonywania zabiegu skutkujące pogorszeniem widzenia,
– terapeutyczne – nieprawidłowości wynikające z niewłaściwego postępowania po zabiegu np. brak rozpoznania powikłań po zabiegu we właściwym czasie,
– organizacyjne – skutkujące złą pracą placówki.
Jednym z najczęściej spotykanych problemów jest nieprawidłowa kwalifikacja pacjenta. Jeśli lekarz zakwalifikuje do zabiegu osobę, u której występowały przeciwwskazania, może to prowadzić do poważnych powikłań. Przeciwwskazania mogą wynikać zarówno z przeprowadzonych badań, jak i ze stanu zdrowia pacjenta. W takiej sytuacji nieprawidłowa kwalifikacja może stanowić podstawę do przypisania odpowiedzialności.
Podstawowym obowiązkiem lekarza jest wykonywanie zawodu zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Lekarz powinien również korzystać z dostępnych metod i środków zapobiegania, rozpoznawania oraz leczenia chorób. Ponadto musi działać zgodnie z zasadami etyki zawodowej i z należytą starannością. Obowiązek ten wynika z art. 4 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. W związku z tym niewłaściwa kwalifikacja do zabiegu może prowadzić do odpowiedzialności. Dotyczy to sytuacji, w których postępowanie lekarza odbiegało od aktualnej wiedzy medycznej lub standardu należytej staranności.
W wielu sprawach dotyczących wystąpienia utraty wzroku po zabiegu doszklistkowej iniekcji oka ocena, czy doszło do błędu medycznego wymaga analizy pełnej dokumentacji medycznej oraz opinii niezależnych specjalistów z zakresu okulistyki. Sam fakt utraty wzroku nie oznacza automatycznie, że lekarzowi można przypisać winę. Istotne znaczenie ma ustalenie, czy postępował zgodnie z aktualną wiedzą medyczną oraz zasadami należytej staranności.
Czy nagła utrata wzroku po iniekcji doszklistkowej oka zawsze oznacza błąd medyczny?
Może się zdarzyć, że utrata wzroku po iniekcji doszklistkowej może być powikłaniem wynikającym z ryzyka wbudowanego w samą procedurę medyczną. Medycyna nie daje stuprocentowej gwarancji sukcesu, a iniekcja doszklistkowa jest procedurą chirurgiczną naruszającą ciągłość tkanek oka. Pacjent powinien otrzymać wszystkie informacje niezbędne do podjęcia świadomej decyzji o leczeniu. Lekarz musi poinformować pacjenta m.in. o możliwych następstwach zabiegu, szansach powodzenia, czy dostępnych metodach leczenia. Obowiązek udzielenia pacjentowi przystępnej informacji wynika w szczególności z art. 31 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz art. 9 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Informacja ta powinna obejmować m.in. stan zdrowia, proponowane i możliwe metody diagnostyczne oraz ich leczenie, ich przewidywalne następstwa, wyniki leczenia i rokowanie.
Utrata wzroku na skutek iniekcji doszklistkowej może być traktowana jako naturalne powikłanie, a nie błąd medyczny. Może tak być między innymi w przypadku wystąpienia infekcji, w tym septycznego zapalenia wnętrza gałki ocznej. Bakterie znajdujące się na skórze lub powiekach mogą przedostać się do wnętrza oka nawet mimo zachowania wymaganych standardów sterylności podczas zabiegu.
Ponadto podanie leku do zamkniętej przestrzeni oka może spowodować nagły wzrost ciśnienia. W konsekwencji może dojść do niedokrwienia nerwu wzrokowego lub zamknięcia tętnicy siatkówki.
Również sam proces chorobowy może ulec gwałtownemu zaostrzeniu mimo prawidłowego podania leku. Do ryzyka medycznego zalicza się także sytuacje, w których iniekcja doszklistkowa została wykonana technicznie prawidłowo, jednak ukłucie igłą doprowadziło do pęknięcia naczynia. Skutkiem może być krwotok do ciała szklistego lub odwarstwienie siatkówki.
O błędzie medycznym można mówić dopiero wtedy, gdy pogorszenie zdrowia pozostaje w związku z nieprawidłowym postępowaniem personelu medycznego, a nie wyłącznie z typowym ryzykiem związanym z zabiegiem.
Jakie prawa przysługują pacjentowi?
Jeżeli utrata wzroku pozostaje następstwem któregokolwiek z tych błędów, pacjent może dochodzić swoich praw na drodze postępowania cywilnego. Zakres roszczeń zależy od skutków, jakie wywołało nieprawidłowe leczenie. Bardzo często istnieje szansa na odzyskanie wzroku po nieprawidłowo przeprowadzonej iniekcji doszklistkowej oka. Każde z opisanych wcześniej powikłań wymaga jednak odrębnego i specjalistycznego leczenia. Kluczowe znaczenie ma również szybkie wdrożenie odpowiedniej terapii.
Dalsze leczenie zazwyczaj wiąże się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów. Wadliwie przeprowadzona iniekcja doszklistkowa oka może także wpłynąć na możliwość wykonywania pracy zawodowej. Dotyczy to w szczególności przypadków, w których następstwem zabiegu była całkowita utrata wzroku. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe aspekty, w wielu przypadkach możliwe jest dochodzenie:
– odszkodowania za poniesione koszty leczenia,
– zadośćuczynienia za doznaną krzywdę,
– zwrotu kosztów leków,
– rekompensaty kosztów kolejnych zabiegów,
– zwrotu kosztów konsultacji specjalistycznych,
– rekompensaty kosztów zakupu okularów, soczewek czy zakupu sprzętu dla niedowidzących,
– zwrotu kosztów dostosowania mieszkania dla osoby niedowidzącej lub niewidzącej,
– renty z tytułu utraty zdolności do pracy,
– renty z tytułu zwiększonych potrzeb.
Podstawę roszczeń związanych z uszkodzeniem ciała lub wywołaniem rozstroju zdrowia stanowią przede wszystkim art. 444 i 445 Kodeksu cywilnego. Na podstawie art. 444 k.c. poszkodowany może dochodzić zwrotu wynikłych z tego powodu kosztów, a w określonych przypadkach również renty. Artykuł 445 k.c. pozwala natomiast dochodzić odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Postępowanie personelu medycznego związane z doszklistkową iniekcją oka może prowadzić również do naruszenia praw pacjenta. W takich sytuacjach możliwe jest dochodzenie odrębnego zadośćuczynienia z tego tytułu.
Najczęstszym przypadkiem jest naruszenie art. 8 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Na jego podstawie ,,Pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością przez podmioty udzielające świadczeń zdrowotnych w warunkach odpowiadających określonym w odrębnych przepisach wymaganiom fachowym i sanitarnym.’’
Przy doszklistkowej iniekcji oka ten artykuł łamany jest najczęściej w przypadkach:
– naruszenia zasad sterylności – dezynfekcji oka czy igieł, co zwiększa ryzyko infekcyjnego zapalenia wnętrza gałki ocznej,
– błędu technicznego – np. wkłucie zbyt blisko soczewki prowadzące do jej uszkodzenia lub niewłaściwy kąt wprowadzenia igły skutkujący odwarstwieniem siatkówki,
– brak kwalifikacji lub diagnostyki – polegający na wykonaniu wkłucia bez wcześniejszego zbadania ciśnienia wewnątrzgałkowego lub na zignorowaniu istniejących przeciwwskazań np. aktywnego zakażenia brzegu powiek.
W wielu sprawach dotyczących iniekcji doszklistkowej znaczenie ma również prawidłowe poinformowanie pacjenta o ryzyku zabiegu. Pacjent powinien wyrazić świadomą zgodę na leczenie. Jej brak może stanowić samodzielną podstawę odpowiedzialności. Jest to niezależne od oceny prawidłowości wykonania samego zabiegu. Wynika to z art. 16-18 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Ponadto zgodnie z art. 9 tej ustawy pacjent ma prawo do przystępnej i wyczerpującej informacji o swoim stanie zdrowia, rozpoznaniu, proponowanych metodach leczenia i ryzyku. W związku z tym, jeśli lekarz nie poinformował pacjenta o rzadkich, ale groźnych powikłaniach np. o ryzyku utraty wzroku stanowi to naruszenie tego artykułu.
Należy podkreślić również fakt, iż nieprzeprowadzenie z pacjentem wywiadu oraz odpowiednich badań okulistycznych przed zabiegiem stanowią naruszenia art. 4 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty oraz art. 9 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Ponadto dochodzenie roszczeń od personelu medycznego w przypadkach takich naruszeń znajdzie swoją podstawę również w wymienionych już wcześniej przepisach Kodeksu cywilnego.
Ocena odpowiedzialności lekarza wymaga wykazania związku przyczynowo – skutkowego między popełnionym błędem, a utratą wzroku przez pacjenta. W wielu sprawach konieczne jest uzyskanie opinii biegłego, który oceni, czy sposób postępowania lekarza odpowiadał aktualnej wiedzy medycznej. Zakres odpowiedzialności może obejmować zarówno odpowiedzialność cywilną, jak i zawodową, a w określonych przypadkach również odpowiedzialność karną.
Dokumentacja medyczna
Jeśli po zabiegu iniekcji doszklistkowej oka doszło do utraty wzroku kluczowe jest zabezpieczenie pełnej dokumentacji medycznej. Istotne znaczenie mają dokumenty takie jak:
– kwalifikacja do zabiegu iniekcji doszklistkowej oka wraz z podaniem przyczyny konieczności wykonania tej interwencji;
– formularz świadomej zgody na zabieg,
– kartę informacyjną z przebiegu leczenia,
– wyniki wszystkich wykonanych badań okulistycznych przeprowadzonych przed zabiegiem,
– rachunki i faktury za dalsze leczenie,
– dokumentację dotyczącą leczenia powikłań,
– zalecenia pozabiegowe,
– wyniki kolejnych konsultacji okulistycznych.
Pomocne mogą okazać się również zdjęcia oka przed i po zabiegu, opinie innych specjalistów oraz dokumentacja potwierdzająca utratę widzenia i ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu.
Kluczowe jest ustalenie czy lekarz dochował należytej staranności oraz czy wykonano wszystkie wymagane badania przed zabiegiem. Dokumentacja ma fundamentalne znaczenie dla oceny, czy doszło do błędu medycznego oraz czy istnieją podstawy do przypisania odpowiedzialności członkowi personelu medycznego albo podmiotowi leczniczemu.
FAQ
Czy sam fakt utraty wzroku po zabiegu iniekcji doszklistkowej oka dowodzi, że lekarz popełnił błąd?
Nie. Utrata wzroku może być rzadkim, losowym powikłaniem (np. infekcją bakteryjną z flory własnej pacjenta), które występuje mimo zachowania wszelkich procedur. Aby mówić o błędzie, należy udowodnić, że personel medyczny złamał standardy – np. nie przeprowadził badania kwalifikacyjnego, zignorował przeciwwskazania, czy zanieczyszczał sprzęt
Po czym poznać, że utrata wzroku mogła być skutkiem błędu, a nie zwykłego powikłania?
Na błąd medyczny mogą wskazywać m.in. wykonanie zabiegu bez wcześniejszego badania oka lub przeprowadzenia wywiadu lekarskiego, niewłaściwa higiena przed i w trakcie zabiegu czy ignorowanie zgłaszanych przez pacjenta objawów po zabiegu.
Jakich roszczeń finansowych można dochodzić w przypadku utraty wzroku na skutek zabiegu iniekcji doszklistkowej oka z powodu błędu medycznego?
Jeśli utrata wzroku pozostaje w związku z błędem medycznym lub innym zawinionym działaniem personelu medycznego pacjent może domagać się zadośćuczynienia za krzywdę, ból i cierpienie psychiczne. Ponadto dochodzi do tego odszkodowanie za wszelkie koszty związane z koniecznością dodatkowego leczenia po zabiegu czy dostosowania mieszkania. Pacjent może dochodzić również renty, jeśli w wyniku utraty wzroku stracił zdolność do pracy lub zwiększyły się jego stałe potrzeby życiowe.
Do kogo pacjent ma kierować swoje roszczenia?
Pacjent może dochodzić swoich roszczeń bezpośrednio od podmiotu leczniczego, jego ubezpieczyciela, a gdy odmówią one wypłaty można żądać odpowiedzialności przed sądem cywilnym. Ponadto, jeśli zabieg był wykonywany w ramach NFZ pacjent może złożyć wniosek do funduszu kompensacyjnego zdarzeń medycznych.
Czy jeśli pacjent podpisał zgodę na zabieg z informacją o ryzyku ślepoty, to zamyka to drogę do odszkodowania?
Nie. Podpisanie świadomej zgody oznacza, że pacjent akceptuje naturalne ryzyko medyczne. Nie może ona stanowić zgody na niedbalstwo, zaniedbanie czy błąd lekarza. Jeżeli do utraty wzroku doszło w wyniku niedochowania należytej staranności przez personel medyczny, zgoda nie chroni placówki przed odpowiedzialnością prawną.
Jak kancelaria prawna może pomóc?
Utrata wzroku na skutek wykonanej iniekcji doszklistkowej oka jest bardzo poważną konsekwencją tego zabiegu. Może ona polegać nie tylko na nieprawidłowym wykonaniu samego zabiegu. Błąd może zostać również popełniony na etapie diagnozy pacjenta i niewłaściwym zakwalifikowaniu go na zabieg, nieudzielenia mu kluczowych informacji, wykonywania świadczeń bez zachowania należytej staranności, czy nieprawidłowego opatrzenia oka po zabiegu.
Nasza kancelaria pomaga pacjentom na każdym etapie postępowania. Analizujemy dokumentację medyczną. Oceniamy, czy doszło do błędu medycznego. Współpracujemy z niezależnymi ekspertami z zakresu okulistyki oraz ustalamy, czy istnieją podstawy do dochodzenia odpowiedzialności lekarza lub placówki medycznej. W zależności od okoliczności konkretnego przypadku pomagamy również w dochodzeniu:
- zadośćuczynienia za doznaną krzywdę,
- odszkodowania za poniesione koszty leczenia,
- zwrotu kosztów kolejnych zabiegów i rehabilitacji,
- renty, jeżeli pogorszenie zdrowia spowodowało zwiększone potrzeby lub utratę zdolności do pracy,
- roszczeń wynikających z naruszenia praw pacjenta.
Reprezentujemy klientów zarówno na etapie przedsądowym, jak i w toku postępowania przed sądem. Każda sprawa jest analizowana indywidualnie z uwzględnieniem dokumentacji, opinii specjalistów oraz aktualnego orzecznictwa. Jeżeli po zabiegu iniekcji doszklistkowej oka doszło do utraty wzroku albo innych powikłań, zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią pod numerem telefonu 726 003 505. Przeanalizujemy dokumentację medyczną i ocenimy, czy w danym przypadku istnieją podstawy do dochodzenia roszczeń z tytułu błędu medycznego.
